Blatter & Blatter

Blatter & Blatter, 1907'de Montreal'de kurulan ve aynı ailenin beş kuşağı boyunca sürdürdüğü Kanadalı bir pipo atölyesidir. İlk yıllarda "Blatter Bros." adıyla anılmıştır; bugün kentte briyar pipoyu baştan sona elde bitiren son atölye sayılır. Atölyenin çizgisi süslemeye değil, kullanıma göre ölçülmüş sade kalıplara dayanır.

Avrupa'dan Montreal'e

Kuruluşun kime bağlanacağı kaynaktan kaynağa değişir: yaygın anlatım aileyi Fransa doğumlu Frédéric-Georges Blatter'in kurduğunu söyler, kimi aktarımlar ise işin başına doğrudan Ernest ve Henri-Georges kardeşleri koyar. Ortak nokta, zanaatın Fransa'da öğrenilip Avrupa dışına taşınmış olmasıdır. Kayıtlara göre aile 1890'ların sonunda Londra'da bir pipo imalathanesi işletti; imalathane yanınca Güney Afrika'ya geçildi ve Cape Town ile Durban'da hem üretim hem satış yapıldı. 1907'de sıra Montreal'e geldi; kentte bir imalathane ve ona bağlı bir dükkân açıldı.

Frédéric-Georges'un yanında oğlu Ernest ile Ernest'in üvey kardeşi Henri çalıştı. İş hızla genişledi: 1930'lara gelindiğinde atölyede elli kadar kişinin çalıştığı ve beş ayrı satış noktasına pipo yetiştirildiği aktarılır. Büyük Buhran ve İkinci Dünya Savaşı yılları bu ölçeği geri çekti; 1950'lerin başında üretimle satış tek çatı altında birleştirildi. Altmış üç yıl boyunca aynı caddede kalan işletme 1970'te kentin başka bir caddesine, bugünkü yerine taşındı.

Kuşaklar ve atölye

Ernest'in oğlu Henri-Georges 1930'larda işe girdi ve 1967'deki ölümüne dek yönetimi elinde tuttu. Babasının yanında 1964'ten beri çalışan oğlu Pierre idareyi o zaman devraldı. Pierre'in kardeşi Robert 1968'de firmaya katılıp pipo yapımını üstlendi; el yapımı "Select" pipolar o tarihten sonra onun adıyla anılır. 1997'de Pierre'in oğlu Patrick amcasının yanında yetişmeye başladı ve zamanla kendisi de tezgâha geçti.

Fransa'nın pipo kenti Saint-Claude ile bağ hem hammadde hem tanınma düzeyinde sürdü: briyar bloklarının önemli bölümü bu kentin üreticilerinden gelir. Pierre ve Robert Blatter 1982'de Saint-Claude'un pipo ustaları loncasına (Confrérie des Maîtres-Pipiers) kabul edildi; aynı onurun sonraki yıllarda Patrick'e de verildiği aktarılır. Kayıtlara göre firma 1993'te Quebec'te hizmet niteliğiyle öne çıkan işletmeler arasında anılmıştır.

Biçim anlayışı ve damgalar

Üretim yılda birkaç yüz adetle sınırlıdır; gövdeler dükkânın arkasındaki atölyede elde biçimlendirilir, onarım ve bakım da aynı tezgâhlarda yapılır. Talep üretim kapasitesini aşmasına karşın atölye büyümemiş, sınırlı sayıda parça çıkarmayı sürdürmüştür. Bu yönüyle artisan üretim ile fabrika üretimi arasındaki farkın somut bir örneği sayılır. Kalıplarda ağırlık billiard ve Canadian gibi klasik biçimlerdedir; Dublin, Rhodesian ve serbest biçimli örnekler de görülür. Yüzey işlemlerinin üçü de kullanılır: düz cila, kumlama ve elde tırtıklama.

Sap (shank) damgası genellikle "Blatter" ve altında "Montreal" biçimindedir; "Blatter Bros." ile Robert Blatter'in imzalı "Select" damgası da bilinen türler arasındadır. Markanın en ayırt edici işareti ise gövdeye yerleştirilen küçük kırmızı noktadır. Noktanın anlamı konusunda aktarımlar birleşmez: bir anlatım tek noktayı standart, çift noktayı Select kademesi sayar; başka bir anlatım tek noktayı makine yardımıyla biçimlendirilmiş gövdelere bağlar. 2007'de kuruluşun yüzüncü yılı için hazırlanan pipolarda sapa "1907 – 2007" ibaresi ile Robert Blatter'in imza damgası vurulmuştur.