Block Pipes: Tornasız Çalışan Kısa Ömürlü Bir Amerikan Tezgâhı

Block Pipes, Amerikalı Jonathan Block'un 2000'lerin başında kendi garajında sürdürdüğü küçük ölçekli pipo tezgâhının adıdır. Marka ne bir fabrikaya ne de kurumsal bir atölyeye dayanır; tek kişilik bir çalışmanın adı olarak birkaç yıl varlık göstermiş, 2003 yazında sessizce sona ermiştir. Kayıtlara göre yıllık üretim elli adet dolayındaydı ve bu ölçek, işin her aşamasının aynı elden çıkmasına imkân veriyordu.

Tezgâhın yöntemi

Atölyeyi benzerlerinden ayıran temel tercih, torna tezgâhının hiç devreye girmemesiydi. Gövde de ağızlık da elde biçimlendirildiği için billiard benzeri klasik biçimler bile makine ölçüsünden uzaklaşıyor, hatlar daha serbest bir görünüm kazanıyordu. Ağızlıklar cumberland ve ebonit çubuklardan kesiliyordu; ağızlık malzemeleri arasında bu ikisi tek kişilik tezgâhların olağan seçimidir. Briyar gövdelerde macun kullanmamak bir ilke olarak benimsenmişti: kusur taşıyan bir blok ya rustik bir yüzeyle ya da koyu tonlu bir boyayla değerlendiriliyordu. Zamanın büyük bölümünü alan iş ise el zımparasıydı; yüzeyler çok ince kademelere kadar çalışılıyordu. Ölçü bakımından pipoların çoğu orta boy kabul edilir.

Yüzeyler

Düz (smooth) bitirmenin yanında üç ayrı doku vardı. En hafifi, dövme metali andıran yüzey olan "Hammered"dı. "Coral" aynı tekniğin daha derin ve düzensiz sonucunu, "Asteroid" ise elde oyularak elde edilen ağır bir rustikasyonu adlandırıyordu. Bu üçlü, yüzey işlemleri başlığındaki genel ayrımın tek bir tezgâha özgü uygulanışı sayılabilir.

Damga ve dereceler

Kayıtlara göre her pipoda üç bilgi bir arada yer alıyordu: derece rakamı, baklava biçimli bir çerçeve içine alınmış "B" harfi ve katalog numarası. Katalog numarasının ilk iki hanesi yapım yılını, ardından gelen haneler o yıl içinde kaçıncı pipo olduğunu gösteriyordu; böylece damga tek başına bir tarihlendirme ipucu işlevi görüyordu.

Elde kesilmiş ağızlık uygulamasının ve yediye bölünmüş derece sisteminin 1 Ocak 2003'te duyurulduğu aktarılır. İlk iki kademe rustik yüzeyli pipolara ayrılmış, kalan beşi düz yüzeylilere bırakılmıştı. Sıralamada belirleyici olan ahşabın ve damar yapısının niteliğiydi; tasarımın ve içim düzeninin işçiliği de değerlendirmeye giriyordu. En üst kademenin ölçütü yapımcının kendi ifadesiyle büyük ölçüde öznel kalıyor, bu dereceden pipo çıkması istisna sayılıyordu.

Kapanış

Tezgâhla ilgili bilinen son duyuru Mayıs 2003 tarihlidir ve Newark'ta yapılan New York pipo fuarına katılımı bildirir. Aynı yılın yazında Block pipo yapımını bıraktı; gerekçesi kayıtlara geçmemiştir. Bu ad bugün pipo çevresinden çok elektronik müzik çevresinde tanınır: Block'un "Synthetic Block" adıyla yayımladığı ilk albüm 1998'de çıkmış, sonraki kayıtları bağımsız etiketlerde yer almıştır. Tezgâhın kapanışı, Amerikan el yapımı pipo sahnesinde sık rastlandığı gibi, kurumsal bir devamlılığı bulunmayan tek kişilik girişimlerin kısa ömrünü örnekler.