Catterall Pipes

Catterall Pipes, Amerika Birleşik Devletleri'nin Kuzey Carolina eyaletindeki Greensboro kentinde Van Catterall'ın kendi tezgâhında ürettiği el yapımı briyar pipoların markasıdır. Seri üretim yapan bir fabrika değil, tek kişilik bir atölyedir: her pipo ayrı ayrı biçimlendirilir, sap üzerine atölye damgası vurulur ve kendi numarasını alır. Kayıtlara göre Catterall pipo yapımını asıl mesleğinin yanında yürütmüş, gündüzleri Greensboro merkezli, gençlere ve ailelerine destek veren bir kâr amacı gütmeyen kuruluşta çalışmıştır.

Malzeme ve yapım anlayışı

Atölyede ağızlık (stem) hazır kalıptan alınmaz; akrilik çubuk elde kesilip biçimlendirilir. Sapla birleşme noktasında metal ya da tornalanmış akrilik yerine delrin zıvana kullanılır. Delrin, aşınmaya ve kırılmaya karşı dayanıklı bir mühendislik plastiğidir; sık takılıp çıkarılan bu bağlantıda ömrü uzattığı için pek çok küçük atölyede benimsenmiştir. Konunun ayrıntıları ağızlık işçiliği maddesinde ele alınır.

Gövdelerde ise İspanya'nın kuzeydoğusundan gelen üst sınıf plato briyar kütükleri tercih edilir. Plato, funda kökünün toprağa yakın, damarı sık ve dış yüzü doğal pürüzlü kalan bölümüdür; ustalar bu kısmı hem damar deseni hem de gözenek yapısı bakımından değerli sayar.

Damgalama ve derece düzeni

Her pipo sapına marka logosu ve kendine ait bir numara işlenir. Atölyenin kullandığı derecelendirme, briyarın damar düzenine ve kusursuzluğuna göre C'den A'ya doğru yükselen üç basamaktan oluşur. Bunların dışında, üzerine derece damgası vurulmayan bir "Signature" katmanı vardır; atölyeye ilişkin kayıtlara göre 2010'ların sonuna dek bu sınıfta yalnızca üç pipo yapılmıştır. Böyle küçük atölyelerde derece damgası bir kalite güvencesinden çok, ustanın kendi malzeme ayrımını meraklıya anlatma biçimi kabul edilir.

USS North Carolina serisi

Markanın en ayırt edici işi, Wilmington'da müze gemisi olarak korunan USS North Carolina zırhlısına adanmış pipolardır. II. Dünya Savaşı'nda görev yapan gemi 1962'de ziyarete açılmış, 1998'de başlatılan bağış kampanyasıyla kapsamlı bir onarımdan geçmiş, bu sırada tik güvertesi yenilenmiştir. Anlatıldığına göre serideki pipolarda, akrilik ağızlığın üzerine geçirilen halka biçimli ahşap yakalar sökülen özgün güvertenin tikinden yapılmaktadır. Bu pipolar olağan damgalarına ek olarak "NC" işaretini taşır; yapımcının her biri için geminin onarım fonuna bir bağışta bulunduğu belirtilir.

Markanın kendi ağ sitesi bugün erişilebilir durumda değildir; bu nedenle üretimin sürüp sürmediği kesin olarak söylenemez. Catterall, Amerikan pipoculuğunda büyük atölyelerin gölgesinde kalan, ürününü dar bir çevreye ulaştıran küçük yapımcı geleneğinin örneklerinden biri sayılır.