Çek Cumhuriyeti Pipo Markaları Dizini

Çek Cumhuriyeti Pipo Markaları Dizini, ülkede kurulmuş ya da Çek yapımcılar tarafından yürütülen pipo markalarını alfabetik sırayla toplayan bir listedir. Çek pipoculuğunun iki ayağı vardır: bir yanda Proseč yöresinde köklenen fabrika geleneği, öte yanda tek kişilik atölyeler. Aşağıdaki girdilerin büyük bölümü ikinci gruba girer; kayıtlarda ayrıntılı bilgi bulunmayan markalar da adlarıyla listeye alınmıştır.

Markalar

• Adam pipes — Prag'da çalışan Adam Schorcht'un imzasını taşır. Kayıtlarda atölye için verilen tek nitelik el yapımı üretimdir; kuruluş yılı, biçim tercihleri ya da üretim hacmi belgelenmemiştir.

• Biftek — Markanın adı, yapımcı Jiří Maczko'nun (d. 1991) camiada kullandığı lakaptan gelir. Maczko sanat eğitimi almış, ardından yedi yıl boyunca ahşap ev yapan bir marangoz olarak çalışmıştır. Pipo tütününe duyduğu ilgi onu önce hobi olarak pipo yontmaya, 2017'de ise bu işi tam zamanlı sürdürmeye götürmüştür. Zanaatı ustasız öğrenmiş, alışılmış kalıpların dışında biçimler denemeyi kendine amaç edinmiştir.

• Demirev Pipes — Kolyo Demirev Bulgaristan doğumludur, atölyesi ise Prag'dadır. Yıllarca elektrik işiyle uğraşan Demirev'i pipoya yönelten şey, doğaya ve el emeğine daha yakın bir uğraş arayışı olmuştur. İlk denemeleri 2012'ye rastlar; aynı dönemde bir arkadaşıyla Prag'da küçük bir atölye tutmuştur. Funda kökünün (briyar) pipoya dönüşme aşamalarını izlediği fotoğraf ve videolardan çıkararak öğrenmiş, üretimini el işçiliğiyle sürdürmüştür.

• Háp — Proseč u Skutče'de kurulan bu atölyenin arkasında Pavel Háp (1954-2011) vardır. Háp, yörenin pipoculuk geleneğini taşıyan BPK fabrikasında çeyrek yüzyıl çalışmış, zanaatı burada Jan Buben'in yanında öğrenmiştir. 1999'da fabrikadan ayrılıp evinin bir bölümünü atölyeye çevirmiş; kataloğunda hem klasik kalıplar hem kendi tasarımı biçimler olmak üzere yüzü aşkın pipo ile çok sayıda aksesuvar yer almıştır. Malzeme olarak İtalyan plato briyarını yeğlemiştir. 5 Mart 2011'de atölyesinde ansızın ölmüştür.

• Hodula — Opava'daki Dýmky Hodula atölyesi Pavel Hodula'nın yönetimindedir. Üretimin ağırlığını iri gövdeli serbest biçim (freehand) pipolar oluşturur. Hodula gövdeleri plato kesim ya da üst sınıf briyar bloklardan çıkarır; ağızlıklarda ebonit ve akrilik kullanır, pipoların çoğunu 9 mm filtreye uygun deler.

• Kroupa — Nový Jičín'de atölyesi bulunan Hanz Kroupa, pipoyu bir yontu nesnesi gibi ele alan zanaatkârlardandır (Dýmky Hanz Kroupa). Kayıtlara göre briyarla yetinmez; başka ağaç türlerini, hatta taşı da işine katar.

• Kucera — Prag doğumlu Petr Kučera'nın pipoları Pipkin Pipes adıyla bilinir. Kučera on yedi yaşında pipo içmeye başlamış, tezgâhın başına ise kırk beşinde geçmiştir; kendisine Jan Gloucek ile Tomáš Mahovský yol göstermiştir. 2003'te Voznice'de açtığı atölyede kendi biçimlerini kurmuş, karmaşık kabartma (rustikasyon) desenleri geliştirmiştir; bunlardan biri "honeycomb" (petek) diye anılır, bir başkası Aborjin sanatının simgelerinden esinlenir. İtalyan briyarı kullanır; düz, zımparalı ve kabartmalı yüzeyler uygular. Sap ve bilezikte renkli akrilik, boynuz, kestane ile gombeira ve areka gibi egzotik ağaçlara; ağızlıkta ebonit ve akriliğe başvurur.

• Machek — Radešínská Svratka'da küçük bir işletme yürüten Jiří Machek pipoyla on beş yaşında tanışmıştır. Charatan ile Dunhill klasiklerinin ahşap niteliğine ve Tom Spanu biçimlerine yakınlık duyduğunu söyler. Machek'e göre bir pipoyu belirleyen şey çizilen model değil, ahşabın damarıdır. Markanın simgesi, sapıyla M harfine bağlanan bent (kıvrık) bir pipodur.

• Pearl Bee — Markayı yürüten Radka Hofmannová, Prag'da yaşayan bir kadın pipo yapımcısıdır. Kayıtlara girdiği sırada mesleğe yeni adım atmıştı ve uluslararası bir pipo yapımcıları forumuna üyeydi.

• Swoboda — Adını Çek zanaatkâr Wincenty Swoboda'dan alır. Swoboda 1908'de Polonya'nın Przemyśl kentine yerleşmiş ve burada dönemin sayılı pipo fabrikalarından birini kurmuştur. Anlatıldığına göre bugün tanınan Polonyalı yapımcıların birçoğu mesleğe bu fabrikanın tezgâhlarında başlamıştır. İşletme faaliyetini 1945'e dek sürdürmüştür.

• Zapletal ART — Jiří Zapletal'ın markasıdır. Kayıtlarda marka ve yapımcı adından başka bilgi bulunmuyor.