Charatan - Milan 2014: Dönem ve Damga Sınıflandırması

Charatan - Milan 2014, Charatan pipolarının üretim yılını belirlemeye çalışan meraklılar için 2014 yazında Milano'da derlenmiş bir dönemleme denemesidir. Markanın hiçbir zaman yıl kodu kullanmamış olması, tarihlendirmeyi dolaylı ipuçlarına bağlar; bu çalışma da söz konusu ipuçlarını sahiplik değişimleriyle eşleştirerek bir çerçeve önerir.

Neden dönem şeması gerekti

Pipo tarihlendirmesinde alışılmış kolaylık, Dunhill pipolarındaki yıl ekidir. Bu ek aslında bir yıllık garantinin takibi için düşünülmüş, zamanla koleksiyoncuların en güvendiği ölçüte dönüşmüştür. Charatan pipolarına ömür boyu garanti verdiği için aynı ihtiyacı hiç duymadı. Atölye kayıtlarının büyük bölümünün kaybolması ve damgalamada baştan beri sıkı bir standardın bulunmaması da eklenince, elde yalnızca damga biçimleri, künye satır sayısı ve derece adları kaldı. Milano derlemesi bu üç kırıntıyı sahiplik değişimleriyle birlikte okumayı önerir.

Üç çağ

Şema, markanın geçmişini önce üç büyük çağa böler. Birincisi aile dönemidir: kurucu Frederick Charatan'ın atölyeyi açtığı yıllardan 1962'ye kadar uzanır. Marka geleneksel olarak kuruluşunu 1863'e dayandırır; buna karşılık derlemenin savunduğu görüş, atölyenin o kadar erken açılmış olamayacağı, 1870'lerin başının daha akla yatkın olduğu yönündedir. Kurucunun o tarihte henüz çocuk yaşta olması bu itirazın dayanağıdır. İki tarih de yaklaşıktır ve belge yerine akıl yürütmeye dayanır. Frederick'in 1910'da yerini oğlu Reuben'e bırakmasıyla bu çağ kendi içinde ikiye ayrılır.

İkinci çağ, işletmenin Amerika Birleşik Devletleri distribütörü Herman Lane'e geçmesiyle başlar. Lane, anlatılana göre 1950'lerin ortasından beri markanın Amerika'daki tek dağıtımcısıydı; bu yüzden 1962 keskin bir sınır sayılmaz. Bu çağ içindeki asıl kırılma, Ben Wade atölyesinin Leeds'te kapanıp makinelerinin Londra'ya taşınmasıdır. Sonrasında üretim genişledi, bir bölüm iş Willmer ve Danimarkalı Preben Holm atölyelerine verildi; buna bağlı olarak damgalarda tutarsızlıklar arttı.

Üçüncü çağ Dunhill'in 1976'daki devralmasıyla açılır. İlk aylarda üretim eskisi gibi sürdü; değişiklikler ertesi yıldan itibaren belirginleşti. Londra atölyesinin kapanıp üretimin Walthamstow'a taşınması, markanın 1988'de James B. Russell'a satılıp üretimin Fransa'ya kayması ve 2002'de Dunhill'e geri dönmesi, bu çağın alt dönemlerini belirler.

Damgaların söyledikleri

Derlemenin pratik değeri, her döneme bağlanan somut işaretlerde toplanır. Ağızlıktaki "CP" logosunda C'nin P'nin içine girip girmediği, sapa vurulan "CHARATAN'S MAKE LONDON ENGLAND" künyesinin iki mi üç satır mı dizildiği, şekil kodunun ardından gelen "X" veya "DC" harfleri ve Amerika'ya giden pipolarda görülen daire içinde "L" harfi başlıca ölçütlerdir. Derece adları da yön gösterir: Belvedere, Executive, Selected ve Supreme aile dönemine aitken, S100 ya da Coronation gibi üst dereceler Lane döneminin işaretidir.

Derlemenin kendisi de bilginin eksik olabileceğini, yeni bulgularla düzeltilebileceğini belirtir. Bu yüzden şema kesin bir takvim değil, elde bir Charatan tutan kişinin başlangıç noktası olarak kabul edilir.