Comoy's Şekil Numaraları

Comoy's şekil numaraları, Londralı Comoy's firmasının pipolarında sapa vurulan ve gövdenin hangi kalıptan çıktığını gösteren sayılardır. Camianın elindeki şekil listeleri her numarayı hazne ailesi, sapın bükümü ve gövde ölçüsüyle eşler; buna karşılık numara tek başına ne üretim yılını ne de kalite kademesini verir. Firmanın genel tarihi Comoy's of London maddesinde anlatılır.

Katalogdan damgaya

Firmanın kalıplarına numara vermesi 1909 kataloğuna dayanır; o katalogda numaranın yanı sıra her şeklin bir de adı bulunuyordu. Damganın pipoya vurulması ise daha sonra yerleşti: derlemeler uygulamanın 1920'lerde oturduğunu, bilinen en erken damgalı örneğin 1925 tarihli olduğunu kaydeder. Dolayısıyla numarası bulunmayan eski bir Comoy's, çoğu zaman listede yeri olmayan bir kalıbı değil yalnızca erken bir dönemi gösterir.

Numaralar uzun süre üç haneyle sınırlı kaldı; dört haneliler ancak firma Cadogan çatısı altına geçtikten sonra listeye girdi. Kayıtlar bu geçişi 1979'a koyar, dört hanelilerin 1976-1978 dolayında biraz daha erken başlamış olabileceğini de ekler. Koleksiyoncuların "Cadogan öncesi" ile "Cadogan sonrası" arasına çektiği çizgi ise genellikle Comoy's ile GBD üretiminin tek şirkette birleştiği 1981'dir. Grubun adını taşıyan Cadogan Investments Limited, İngiliz ticaret sicilinde 1928'de tescil edilmiş, 2012'de kayıttan düşmüş bir şirkettir. Aynı çatı altındaki öteki kolun numaralandırması GBD şekil numaraları maddesinde ele alınır.

Numaranın ardındaki harfler

Cadogan öncesi pipolarda üç hanenin ardına küçük bir harf eklenebilir. Bu harf yeni bir kalıp anlatmaz; aynı kalıbın belirli bir varyantını işaret eder ve bir bölümü hazneye, bir bölümü ağızlığa bakar.

Hazne tarafında iki işaret vardır. M, haznesi lüle taşı ile astarlanmış gövdeleri; P ise yüzeyleri düzleştirilerek panelli hâle getirilmiş hazneleri gösterir. P'nin kuralı mutlak değildir, panelsiz olduğu hâlde bu harfi taşıyan örnekler kayda geçmiştir.

Ağızlığa bakan harflerden C, kavisli ağızlıkla çıkan gövdeleri belirtir; bütün bükümlü ağızlıklarda görülmez, daha çok prince ve bulldog kalıplarında karşımıza çıkar. Onarım kayıtlarında 1950'lerin başına tarihlenen 337C numaralı bir London Pride prince bunun örneği sayılır. F ise ucu yassılan düz "fishtail" ağızlığı gösterdiği kabul edilen harftir ve 1930'ların başına ait, 206F damgalı bir Virgin Briar üzerinde doğrulanmıştır.

Gövde ölçüsü ayrı bir harf takımıyla verilir: S küçük, M orta, L büyük gövdedir; XL markanın "Extraordinaire" dediği iri kalıbı, LW hafifletilmiş gövdeyi karşılar, en büyük birkaç kalıp içinse XXL kullanılır. M'nin burada "orta" anlamına gelmesi, aynı harfin lüle taşı astarı için kullanılmasıyla karıştırılmamalıdır; hangi anlamda okunacağını harfin satırdaki yeri belirler. Satır sonuna düşen kısaltmalar ayrıntıyı tamamlar: (S) eyer ağızlığını, A/M ağızlığın sapa vidasız, konik geçmeyle oturduğu ordu tipi birleşimini (army mount), "sq." basık gövdeyi, "sq. shank" ise kare sapı gösterir.

Listeyi okurken

Numaradan biçime giden bir formül yoktur; ardışık sayılar çoğu zaman bambaşka ailelere düşer. Aynı numaranın iki ayrı satırda, iki ayrı biçimle kayda geçtiği durumlar bile vardır: 298 hem canadian hem prince olarak, 601 ise iki kez listelenmiştir. 211 ile 256'nın birbirinin neredeyse aynısı author gövdeler olduğu belirtilir. 388 uzun süre cutty diye kaydedildikten sonra, aynı ölçülerdeki bir liverpool ile yan yana karşılaştırılması üzerine liverpool olarak düzeltilmiştir. Listeler bu yüzden eksiksiz sayılmaz; kayda geçen numaralar üretilmiş bütün kalıpların bir bölümüdür.

Numara, hangi seriden söz edildiğini de göstermez. Aynı sayı üst hatlarda olduğu gibi dükkân markalı adlarla çıkan gövdelerde de görülür. Onarım kayıtları 126 numarayı Tradition serisinde büyük bir pot, 184'ü Classic hattında bükümlü bir globe, 188'i stack, 284'ü rhodesian, 804'ü ise Extraordinaire adıyla çıkan iri bir bükümlü billiard olarak belgeler. Bir Comoy's ancak numara, seri adı, menşe damgası ve ağızlıktaki "C" birlikte okunduğunda yerine oturur; damgaların dönemlere göre değişimi Comoy's tarihlendirme kılavuzunda ele alınır.