DePrey

DePrey, Maine eyaletinin Kanada sınırındaki Fort Kent kasabasında çalışmış R. James DePrey'in tek kişilik pipo tezgâhıdır. Kayıtlara göre 1980'lerin ortasında iş üretmeye başlayan atölye, 1989'da ustanın sağlığı nedeniyle kapandı. Ömrü birkaç yılla sınırlı kalsa da DePrey adı, o yıllarda Amerika'nın küçük kasabalarına yayılan el yapımı pipo hareketinin kayda geçmiş örneklerinden biridir.

Fort Kent'teki tezgâh

DePrey pipoculuğu hiçbir zaman tam zamanlı bir meslek hâline getirmedi; iş, başka bir geçim kaynağının yanında yürüyen bir uğraş olarak kaldı. Atölyenin elektrikli donanımı bir matkap tezgâhı ile bir zımpara tezgâhından ibaretti. Kanal ve hazne delikleri dışındaki bütün biçimlendirme el aletleriyle yapıldığından, çıkan parçaların tamamı tanım gereği freehand sayılır. Buna karşın yıllık üretimin yaklaşık 250 pipo düzeyinde tutulduğu belirtilir; yalnız çalışan ve zamanının bir bölümünü ayıran bir usta için yüksek bir tempodur.

Gövdelerde briyar kullanıldı. Yüzeyler düz cilalı ya da kabartmalı (rustik) bırakıldı; parçaların bir bölümü boyandı, bir bölümü ahşabın kendi renginde kaldı. Ağızlıklarda hem vulkanit hem de akrilik ailesinden Lucite tercih edildi.

Ustalık ve tanınma

DePrey zanaatı fabrika düzeni içinde ya da düzenli bir çıraklıkla değil, dönemin usta çevresiyle kurduğu bağlantılar üzerinden öğrendi. Bu çevre içinde adını andığı isim, Pennsylvania'da çalışan J.M. Boswell oldu; hem işe başlama, hem de tezgâh ve alet düzenini kurma konusunda ondan yararlandığı aktarılır. Fuarlar, yarışmalar ve tütüncü dükkânları da ustanın gelişimini izleyebildiği ikinci bir okul işlevi gördü.

Bu birikimin kayda geçen tek dış tescili, 1987'de düzenlenen New England Pipe Symposium'dur: DePrey, etkinliğin freehand dalında ikincilik aldı.

Dağıtımı ve sonrası

Atölye basılı katalog çıkarmadı. Pipolar posta yoluyla gönderildi, bir bölümü tütüncü dükkânlarına verildi, kalanı fuarlarda doğrudan meraklılarla buluştu. Bu üçlü kanal, döneminde katalogsuz çalışan Amerikalı bağımsız ustaların çoğu için olağan düzendi.

1989'daki kapanışın ardından DePrey adı üretim listelerinden düştü ve yalnızca ikinci el kayıtlarında görünür oldu. Ustanın hayatını yitirdiği bilinmekle birlikte tarih kayıtlara geçmemiştir; damga biçimleri ve varsa numaralandırma düzeni üzerine de toplu bir belgeleme bulunmamaktadır. Bu yönüyle DePrey, Amerikan el yapımı pipoculuğunun yeterince belgelenmemiş küçük tezgâhları arasında sayılır.