Don Warren Pipes: Albuquerque'de Danimarka Etkisinde Bir Tezgâh

Don Warren Pipes, New Mexico eyaletinin Albuquerque kentinde yürütülen tek kişilik bir el yapımı pipo tezgâhının adıdır. Arkasında bir fabrika değil, siparişe göre çalışan tek bir usta vardır. Marka adı ustanın soyadını taşımaz; pipo kaynaklarında tezgâhın sahibi kimi zaman Donald W. Gillmore adıyla da kaydedilmiştir, ancak bu iki ad aynı atölyeyi anlatır.

Ahşaptan pipo tezgâhına

Ustanın kendi anlatımına göre pipo yapımı, yıllara yayılan bir ahşap işçiliği geçmişinin üzerine oturur. Pipo içmeye bir aradan sonra yeniden başladığında, elindeki piponun beklentiyi karşılamaması onu kendi piposunu yapmaya yöneltmiştir. İlk denemelerin, marangozlukta alışık olduğu yerli sert ağaçlarla yapıldığı; briyar ile mortanın sonradan devreye girdiği aktarılır. Bölgedeki pipo meraklısı çevrenin yüreklendirmesi ve usta işlerinin bir arada görülebildiği pipo buluşmaları, uğraşın kişisel bir denemenin ötesine geçmesinde etkili sayılır. Bu ayrıntılar tezgâhın kendi tanıtımına dayanır; bağımsız kayıtlarda doğrulanmış değildir.

Biçim anlayışı ve malzemeler

Tezgâhın en tanınan işleri, 20. yüzyılın ortasından sonuna uzanan Danimarka okulu çizgisini izleyen freehand gövdelerdir: kalıba değil ahşabın damarına göre biçimlenen parçalar. Bunların yanında yarı klasik sayılabilecek bulldog, poker, pot, prince, brandy ve author gibi biçimler de üretilir.

Malzeme yelpazesi tek bir ağaçla sınırlı değildir. Briyarın yanında bataklıkta uzun süre kalarak koyulaşmış morta ve ceviz, hikori, akçaağaç, meşe, pekan gibi briyar dışı sert ağaçlar da kullanılır. Yüzeyler kimi zaman düz cilalı bırakılır, kimi zaman rustik biçimde oyulur ya da kumlanır. Ağızlıklarda ebonit ve akrilik tercih edilir. Tek kişilik bir tezgâhta çalışıldığı için her parça ayrı ayrı biçimlendirilir; aynı adı taşıyan iki pipo bile ölçü ve yüzey bakımından birebir aynı olmaz.

Tezgâhın en ayırt edici tercihi ise geyik boynuzudur. Boynuz çoğunlukla sap ile ağızlık arasındaki bilezikte ya da gövdeye eklenen küçük ayrıntılarda karşımıza çıkar. Doğal malzemeyi ebonit ve akrilik gibi insan yapımı malzemelerle aynı pipoda birleştirmek, markanın alışıldık imzalarından biri sayılır.

Bilinirlik

Don Warren Pipes, seri üretimle değil sınırlı sayıda ve çoğu tekil parçayla anılan bir tezgâhtır; bu yüzden koleksiyoncu çevresinde adı daha çok ikinci el künyeler ve pipo buluşmaları üzerinden dolaşır. Atölyenin kendi tanıtımına göre usta, Kuzey Amerika Pipo Koleksiyoncuları Derneği'nin (North American Society of Pipe Collectors) üyesidir; bu bağ, tezgâhın Amerikan el yapımı pipo çevresindeki görünürlüğünü sürdürmesine katkıda bulunmuştur. Tezgâhın ne zaman kurulduğu ise açık değildir: kayıtlarda kesin bir yıl geçmez ve eldeki bilgiler yalnızca üretimin bir süredir aralıksız sürdüğünü göstermektedir.