Falcon

Falcon, ahşap bir gövdeyi baştan sona yontmak yerine pipoyu değiştirilebilir parçalardan kuran yaklaşımın en yaygın örneğidir. Markanın bütün kimliği tek bir fikre dayanır: alüminyum bir sap ile ona vidalanan, istendiğinde sökülüp bir başkasıyla değiştirilebilen briyar kâse. Bu yapı Falcon'u hem düşük fiyat aralığındaki pipoların en tanıdık silüeti hem de mühendislik kökenli tasarımın pipo dünyasındaki en kalıcı örneklerinden biri hâline getirmiştir.

Amerikan doğumu, İngiliz kimliği

Tasarımın patenti 1936'da, Indiana eyaletinin Fort Wayne kentinde yaşayan mühendis Kenly Bugg adına alınmıştır; adı kimi kayıtlarda Kenley biçiminde de geçer. Bugg'ın amacı, metalin ısıyı hızla dağıtma özelliğinden yararlanarak serin ve kuru bir içim sağlamaktı. Ürün 1940'ların başında sınırlı sayıda piyasaya çıktı; İkinci Dünya Savaşı yıllarındaki hammadde kıtlığı yüzünden gerçek anlamda seri üretim ancak savaş sonrasında mümkün oldu.

Kayıtlara göre 1948'de Diversey Machine Works'ten George L. Hunt, Falcon Industries ile Amerika Birleşik Devletleri ve Kanada için tek yetkili dağıtımcılık anlaşması imzaladı; 1956'da ise aynı şirket patentleri ve markayı satın alarak üretimi devraldı. Bu dönemde satışlar hızla büyüdü: yalnızca ABD'de 1954'e gelindiğinde milyonlarca Falcon satıldığı bildirilir.

Üretimin İngiltere'ye kayması 1960'ların başında başladı ve 1968'de Amerika'daki imalat tümüyle durdurularak süreç tamamlandı. Ada'daki işletme Falcon Pipes Ltd. adıyla anıldı, sonraki yıllarda el değiştirerek başka ticari adlar altında sürdü. Marka bugün Hertfordshire'daki Hoddesdon'da faaliyet göstermektedir. Koleksiyoncuların eski ve yeni örnekleri ayırmakta kullandığı işaretlerden biri de ağızlık üzerindeki Falcon logosudur; kayıtlara göre bu logo 1994'ten sonra kullanılmamıştır.

Sapın içinde ne olur

Pipoda elde tutulan parça, iç boşluğu bir kanal gibi çalışan alüminyum saptır. Sapın kâse tarafındaki ucu çanak biçiminde genişler; markanın "humidome" adını verdiği bu bölme hem briyar kâsenin vidalandığı yatak hem de yoğuşan nemin toplandığı yerdir. Kâse tabanındaki delikten inen duman önce burada nemini, ardından metal kanal boyunca ilerlerken sıcaklığının bir bölümünü bırakır; içimin serin ve kuru olarak nitelenmesinin dayanağı budur. Kâse vidalı olduğundan içim yarıda kesilmeden sökülüp biriken nem boşaltılabilir. Bu yönüyle Falcon, pipo filtreleri ve sistemleri başlığı altında toplanan nem tutucu çözümlerle aynı aileye girer.

Sökülebilirliğin ikinci getirisi bakımdır: her parça ayrı ele alınabildiği için kâseye alışıldık briyar bakımı, metal bölmeye basit bir silme, sap kanalına ise pipo temizleyici yetmektedir; ayrıntılar pipo temizliği ve bakımı maddesindedir. Ağızlıklarda sert kauçuk ve akrilik yaygındır; bu malzemelerin karşılaştırması ağızlık malzemeleri maddesinde ele alınmıştır.

Modeller ve yaygınlık

Yıllar içinde farklı sap ve kâse hatları piyasaya sürüldü. Bunların en donanımlısı, sökülebilir ağızlığı ve filtre yuvasıyla ayrılan Falcon International'dır; kayıtlara göre 1977'de tanıtılmıştır. Kâselerin düz ve bent saplarla serbestçe eşleştirilebilmesi, tek bir sapla birden çok şekil ve harman kullanma imkânı verdiği için markanın en çok anılan özelliğidir.

Ucuz, dayanıklı ve parçası kolay bulunur olması, markayı savaş sonrası İngiltere'sinde pipo içiciliğinin en tanıdık yüzlerinden biri hâline getirmiştir. Falcon adı bugün de, tek sapa birkaç kâse biriktirmeyi alışkanlık edinmiş içiciler arasında anılmayı sürdürür.