Harkam Pfeifen (Karl Harkam)

Harkam Pfeifen, Avusturya'nın güneyindeki Steiermark eyaletinde, Graz'ın hemen altındaki Wundschuh kasabasında kurulu tek kişilik bir pipo atölyesidir. Atölyeyi tek başına yürüten kişi, 1958 doğumlu Karl Harkam'dır. Harkam pipoculuğa geç ve dolaylı bir yoldan gelmiş, asıl işini sürdürürken 2005 yılında ilk pipolarını yontmaya başlamıştır. Sonraki yıllarda üretimini bilinçli olarak küçük tutmuş, yılda yirmi beşi aşmayan sayıda pipo çıkarmasına karşın Avrupa dışındaki koleksiyoncular arasında da tanınır olmuştur.

Ustanın yolu

Harkam'ın pipo yapımında bir çıraklık geçmişi yoktur; kendi kendini yetiştirmiş ustalardan sayılır. Kayıtlara göre çalışma hayatı ticari büro işleriyle geçmiş, ayrıca aşçılık eğitimi almıştır. Atölye de bu yüzden baştan sona bir yan uğraş olarak biçimlenmiş, seri üretim hedefi hiçbir zaman gündeme gelmemiştir. Harkam öğrendiklerinin bir bölümünü briyar tedarikçisine borçlu olduğunu belirtir; anlattığına göre blokları İtalya'dan, Romeo Pipe atölyesinin kurucusu Mimmo Romeo'dan alır. Bu bağlantı, Avusturyalı bir amatörün işini daha ilk günden Calabria'nın briyar geleneğine yaklaştırmıştır.

Yapım biçimi

Atölyede kopya tezgâhı ya da şablon kullanılmaz. Her gövde taşlama diski, kaba törpü ve ince eğelerle tek tek biçimlendirildiği için hiçbir parça bir diğerinin eşi değildir; çıkan pipoların tamamı freehand sayılır. Kullanılan malzeme, Akdeniz havzasından gelen funda kökü, yani briyar bloklarıdır. Renklendirmenin ardından yüzey karnauba mumuyla parlatılır. Harkam, kusursuz olmayan bloklarda görülen küçük lekeleri dolgu macunuyla kapatmayı reddettiğini, ahşabı olduğu gibi bıraktığını söyler.

Ağızlıklar da elde yapılır; sertleştirilmiş kauçuk (ebonit) ya da onun damarlı türü olan cumberland tercih edilir. Süsleme gereken yerlerde egzotik ağaçlar, boynuz ve kemik devreye girer. Yerel basında çıkan bir habere göre tek bir pipo, ağızlığın imalatı dâhil ortalama on altı saatlik bir çalışma gerektirir. Bitmiş pipolarda markanın adını ve Avusturya menşeini bildiren el damgaları bulunur.

Bilinirlik

Üretimin bu kadar sınırlı kalması, Harkam'ı geniş kitlelerin bildiği bir marka değil, koleksiyoncular arasında elden ele dolaşan bir isim hâline getirmiştir. Ustanın işleri Avrupa'nın yanı sıra Japonya ve Çin'deki alıcılara da ulaşmış, Amerika'daki bilinirliğini ise büyük ölçüde yıllarca katıldığı Chicago pipo fuarı sağlamıştır. Bu ölçekteki atölyeler için fuarlar, kurulu bir dağıtım ağının yerini tutan başlıca buluşma noktası sayılır.