İspanya Pipo Markaları Dizini

İspanya Pipo Markaları Dizini, İspanya'da kurulmuş, İspanyol yapımcılarca yürütülen ya da üretimi İspanya'ya dayanan pipo adlarını alfabetik sırayla bir araya getirir. Ülkedeki pipoculuğun ağırlık merkezi uzun süre Katalonya olmuştur: briyar kütüğünün işlendiği kesimhaneler de, ilk seri üretim atölyeleri de bu bölgede yoğunlaşmıştır. Buna karşılık Madrid tütüncü ve kulüp kültürüyle, Extremadura ise ahşap ve taş işleyen kırsal zanaat geleneğiyle ayrı birer damar oluşturur. Aşağıdaki girdiler yalnızca kayıtlara geçmiş olguları özetler; kaynaklarda bilgi bulunmayan noktalar açıkça belirtilmiştir.

Markalar

• Anfield — Ibérica de Pipas firmasının çıkardığı pipo serilerinden birinin adıdır. Kaynaklarda serinin üretim dönemine ya da kalite kademesine ilişkin başka ayrıntı yer almıyor.

• Antonio Sanmartin — İspanyol pipo yapımcısı Antonio Sanmartin Abad, pipolarını kendi adıyla damgalar. Atölyenin yeri ve üretim ölçeği kayıtlarda geçmiyor.

• Arturo del Pozo — Adını, Madrid'de uzmanlaşmış bir tütüncü dükkânı açan ilk kişilerden olan pipo tutkunu Arturo del Pozo'dan alır; markanın pipoları onun dükkânları için yaptırılmıştır. Del Pozo, İspanya'da pipo kulüplerinin kurulmasında etkili olmuş, Madrid pipo kulübünün kurucusu sayılır.

• Carsipe — Carles Royo Porta, Katalonya'nın Lleida iline bağlı La Seu d'Urgell kasabasında bu adla el yapımı pipo üretir. Ustanın çalışma yöntemine ilişkin kayıtlarda ayrıntı bulunmuyor.

• Cordoban — İspanya'da, Oppenheimer Pipe firması için, kendi GBD kataloglarında yer almak üzere üretilmiş bir addır. Kendine özgü bir kumlama (sandblast) dokusuyla ayırt edilir ve genellikle özel damgalar taşır. Uzun süre GBD'nin ikinci sınıf pipoları sanılmışsa da bu doğru değildir: pipolar GBD tarafından yapılmamıştır ve şekil dizileri GBD şekilleriyle örtüşmez. Cordoban pipoları 1960'lı ve 1970'li yılların pek çok GBD kataloğunda görünür.

• Cristino Crespo Peregrino — Cáceres'e bağlı Nuñomoral'ın El Gasco köyünde, yani Extremadura'nın iç kesiminde çalışan bir İspanyol zanaatkârın adıdır. Yöredeki volkanik taştan, ayrıca briyar, ceviz ve zeytin ağacından kaba dokulu (rustik) pipolar yapar; pipoları bezeme motifleriyle işlenir.

• El Picú — Cáceres'in Las Hurdes yöresindeki yaşlı Extremaduralı zanaatkârların ürettiği pipolara verilen addır. Bu pipolar günlük kullanımdan çok süs ve etnografya nesnesi niteliğindedir; şematik ve geometrik bir biçim dilleri vardır. Zeytin ağacı, briyar ve cevizin yanı sıra, göktaşı malzemesinin yerel kayaçla kaynaşmasından oluşan ringwoodit adlı mineral de kullanılır.

• Emilio Navarro — Sucesores de Emilio Navarro adlı firmanın yöneticisi olan İspanyol zanaatkârın adını taşıyan markadır. Firmanın en iyi işçilikli pipoları hem Emilio Navarro adıyla hem de kuruluşun asıl markası olan Bruken simgesiyle damgalanarak çıkar. Aynı firma ENA ve New Bond adlarını da üretir.

• Everest — 1933'te oluşturulmuş, üretimi Pipas Nubió tarafından yapılan bir İspanyol markasıdır. Kayıtlara göre asıl üretimi bir süre sonra durmuş, ad daha yakın dönemde Ibérica de Pipas'ın ikinci markası olarak yeniden kullanılmıştır.

• García — Sevilla'da çalışan İspanyol zanaatkâr F. Jesús García'nın adıyla anılır. García pipolarını çoğunlukla dostları için, bir bölümünü de sipariş üzerine yapar; Endülüs pipo kulübünün üyesidir.

• Ibérica de Pipas — Kendi tanıtımına göre 1919'da kurulmuş bir İspanyol firmasıdır; pipo yapımının yanı sıra ahşap hediyelik ve ev eşyası da üretir. Müşterinin kendi tasarımına göre özel iş çıkardığını belirtir. Anfield serisi ile ikinci marka olarak yeniden canlandırılan Everest adı bu firmaya bağlıdır.

• Majorca — İspanya yapımı pipolarda görülen bir addır. Hakkında kayıtlı bilgi bulunmuyor; yalnızca marka adı belgelenmiştir.

• Nubió — Pipas Nubió, pipo tornalama ve son işçiliğini birlikte yapan ilk İspanyol firması sayılır. Joseph Nubió, Saint-Claude'dan pipo üretim makineleri satın aldıktan sonra Barcelona'ya bağlı Vic'e yerleşmiş ve firmayı aynı yıl kurmuştur. Yakın dönemde işletmenin başında Jordi Nubió bulunmuştur. 1933'te oluşturulan Everest de bu firmanın ürünüdür.

• Pipas Sigmund — Segimon Baulenas'ın 2001'de kendi hesabına çalışmaya başlamasıyla doğan markadır. Baulenas, 1973'te babasının da çalıştığı Girona yöresindeki Salvatella pipo fabrikasına girmiş, zanaatı orada öğrenmiştir. Pipolarını yüksek nitelikli İspanyol briyarından baştan sona elde yapar; kesimhaneden aldığı brezo kütüğünü iki yılı aşan bir süre boyunca kendi denetiminde doğal yolla kurutur. Baulenas ayrıca ön delikleri açılmış pipo taslakları ile briyardan başka nesneler üretir ve pipo onarımı yapar.

• Salas-Zazo — Madrid'de çalışan iki tornacı, Ramón Salas ve Ricardo Zazo'nun ortak markasıdır. İkili 1967'de Costanilla de los Desamparados'taki küçük atölyelerine yerleşmiş; ağırlıklı olarak pipo onarımı yapmakla birlikte tütüncüler ve özel siparişler için pipo da üretmiştir. Atölye Aralık 2001'de kapanmış, Ramón emekli olmuş, asıl usta olan ve "Maestro Zazo" diye anılan Ricardo tezgâhlarını Arturo del Pozo'nun dükkânına taşımıştır. Orada genç yapımcıların yetişmesini gözetmiş, onarım işlerini ve az sayıda pipo yapımını sürdürmüştür. Ricardo Zazo 22 Kasım 2002'de ölmüştür. Markanın en iyi işleri Maestro Zazo imzasını taşıyan serilerdir.

• Salvatella — 1883'te Enric Moulines Giralt tarafından, hem briyar üretiminin hem de pipo yapımının uzun süre merkezi olan Katalonya'da kurulmuştur. Giralt, Fransız pipo ustalarının yanında yetiştikten sonra kendi işini kurmuş, ilk yıllarda ağırlığı briyarın işlenmesine vermiştir; firma pipo üretimine ancak Giralt'ın yeğeni yönetimi devraldığında geçmiştir. En verimli döneminde yılda yüz elli bine varan pipo üreten ve dünyanın pek çok ülkesine satış yapan fabrika 2001'de kapanmıştır. Firmada yetişen oymacılar arasında, 1973'te işe başlayan ve sonradan Pipas Sigmund adıyla kendi pipolarını yapan Segimon Baulenas da vardır.

• Santané — Katalonya'nın Girona iline bağlı Tossa de Mar'da doğan Josep Santané i Ribas'ın markasıdır; ülkede el yapımı pipo üretimini sürdüren az sayıdaki isimden biri sayılır. Ahşap işçiliğine ilgisi dedesi Dionís'ten gelir; çocukken onun minyatür tekneler yapışını saatlerce izlemiştir. Yöre briyarını kullanır ve her pipoya on ile yirmi saat arasında emek verir; tasarımlar çoğu kez müşterinin önerisinden yola çıkar. Yalnızca tek örnek pipolar yapar; bunlar sayıca azdır, imzalanır ve her biri kendi belgesiyle verilir.

• Taioli — Siro Taioli zaman zaman pipo yapımcısı ya da tasarımcısı olarak anılsa da, kayıtlara göre asıl işi Mantova'daki Paolo ve Gianni Croci'nin ürettiği Pipa Croci pipolarının İspanya'daki dağıtımıdır; kendi adıyla damgalanan pipolar bu nedenle özel etiket ürünlerdir. En dikkat çekici çalışması, Tapınak Şövalyeleri tarikatının dokuz kurucusuna adanmış dokuz pipoluk bir dizidir. Bu pipolar kadife kaplı ahşap bir mahfazada sunulur ve sap ucunda tarikatın haçını taşıyan bir altın halka bulunur.