Jean Alexis Handmade Pipes

Jean Alexis Handmade Pipes, kayıtlara göre İsviçre'de çalışan yapımcı Richard Baggenstos'un kullandığı üç ayrı marka adından biridir. Baggenstos aynı atölyede birbirinden yöntemle ayrılan iki tür iş çıkarır: serbest biçimli pipolar White Dog ve Glen Ben adlarıyla, klasik kalıba bağlı olanlar ise Jean Alexis adıyla anılır. Ad değiştiren şey ustanın kimliği değil, gövdenin nasıl doğduğudur; bu yüzden dizi, küçük atölyelerde adlandırmanın nasıl bir yöntem beyanı hâline gelebileceğinin sık anılan örneklerindendir.

Adın işaret ettiği yöntem

Ayrımı belirleyen tek ölçüt, kâsenin hangi tezgâhta biçim aldığıdır. Freehand dizilerde kütük zımpara taşında ve oyma bıçaklarıyla açılır; biçim, ahşabın damarı nereye izin veriyorsa oraya doğru büyür. Jean Alexis pipolarında ise kâse ve sap torna tezgâhında çıkarılır, dolayısıyla sonuç ya billiard benzeri yerleşik bir kalıptır ya da o kalıbın ölçüleriyle oynanmış bir türevidir.

Bu tür bir sınır çizmek göründüğü kadar teknik bir mesele değildir. Pipo camiasında "el yapımı" sözünün nerede başlayıp nerede bittiği, el yapımı mı, makine yapımı mı tartışmasında görüldüğü gibi atölyeden atölyeye değişir. Baggenstos'un çözümü, tanımı tartışmak yerine iki yöntemi baştan ayrı adlar altında yürütmek olmuştur.

Ahşap ve bitiş anlayışı

Dizide kullanılan briyar blokları uzun süre dinlendirilmiş kütüklerden ayrılır. Dizinin en çok konuşulan yanı, bitişte macun kullanılmamasıdır: ahşapta rastlanan küçük lekeler doldurulup gizlenmez, olduğu gibi bırakılır. Leke sayıca çoğaldığında ya da büyüdüğünde gövde atılmaz, kumlanarak değerlendirilir; yüzeylerin yaklaşık onda biri bu yolla bitirilir, geri kalanı düz ve parlaktır. Aynı tutum tütün haznesinde de sürer, hazne alıştırma macunuyla kaplanmadan bırakılır, böylece iç yüzeyin durumu satın alanın gözüne açık kalır.

Ağızlıkların çoğunluğu ebonitten çekilir, daha küçük bir bölümü akriliktir. Renkler doğal ahşap tonundan siyaha, kırmızıya, açık turuncuya ve koyu kahverengiye uzanan kontrast boyamalara kadar gider. Kayıtlara göre filtre yuvalı gövdeler toplam üretimin çok küçük bir bölümünü oluşturur; yapımcının filtresiz gövdeyi kolay kullanımı ve bakımı nedeniyle yeğlediği aktarılır.

Damga ve derecelendirme

Her gövde, damarın niteliğine ve kusursuzluğuna göre sıfırdan dokuza uzanan bir basamağa yerleştirilir. Bu rakam sapın alt yüzüne, marka adının hemen yanına vurulur; dolayısıyla bir Jean Alexis'in atölye içindeki yerini okumak için damgaya bakmak yeterlidir. Küçük atölyelerde derecelendirme genellikle birkaç kademeyle sınırlı kalırken burada ölçeğin on basamağa çıkarılması ve doğrudan gövdeye işlenmesi diziye kendi kimliğini verir. Aynı çizgiyle uyumlu biçimde, Baggenstos'un sipariş üzerine ya da müşteri çizimine göre çalışmadığı, hangi biçimin hangi kütükten çıkacağına kendisinin karar verdiği belirtilir.