Kanada Pipo Markaları Dizini

Kanada Pipo Markaları Dizini, Kanada'da pipo üretmiş ya da kendi markasıyla pipo çıkarmış atölyelerin toplu listesidir. Kayıtlardaki adlar ülkenin bir ucundan öbürüne dağılır: Quebec ve Ontario'daki imalathanelerin yanında British Columbia'da ve Nova Scotia'da çalışmış atölyeler de vardır. Ölçek de aynı ölçüde değişkendir; yıllık üretimi on binlerle ölçülen fabrika düzeni işlerle, tek kişinin tezgâhında yürüyen kişisel atölyeler aynı listede yan yana durur. Aşağıdaki girdiler, her marka hakkında belgelenmiş temel olguları kısaca özetler; sitede müstakil maddesi bulunanlara bağlantı verilmiştir.

Markalar

• Calich — Kanada'nın en yetkin oymacıları arasında anılan John Calich, ömrünün son kırk yılını tam zamanlı pipo yapımına ayırmış ve temmuz 2008'de ölmüştür. Tezgâhında Yunan ve Kalabriya funda kökü kullanmış, ağızlıkları elde bitirilmiş vulkanitten hazırlamış, her parçayı baştan sona el işçiliğiyle tamamlamıştır. Biçim dağarcığı ağırlıkla gelenekseldir; markayı tanınır kılan, tek bir gövdede pürüzsüz ve rustik yüzeylerin bir arada kullanılması ve birbirine zıt renklerle yapılan boyamadır. Damga "CALICH" biçimindedir, ağızlığın üstünde tek bir küçük gümüş nokta yer alır. Derecelendirmede erken pipolarda 3–14 arası sayılar, sonraki dönemde ise 3E ile 8E arasındaki işaretler görülür.

• Condina — Adını Giuseppe Condina'dan alan atölye, hem funda kökü (briyar) pipo yapan hem de onarım işi gören bir yer olarak 1969'da Montreal'de, Alexandria Caddesi'nde kayıtlıdır. Kendi adıyla anılan üretimi 3-Gen X serisidir. Faaliyet daha sonra Quebec'in Saint-Léonard ilçesine taşınmış ve Joseph Condina Pipe Clinic adı altında sürmüştür.

• D. Rhodes — Marka kayıtlarında yalnızca ad olarak geçer; üretim yeri, dönemi ve sahipliği konusunda belgelenmiş bir bilgi yoktur.

• Fagan — Ontario'nun Kingston kentindeki The Pipe & Pouch adlı dükkânı işleten Mike Fagan'la anılan bir addır. Kayıtlarda adres ve işletme bilgisi dışında, markanın üretim geçmişine ilişkin ayrıntı bulunmaz.

• Leonard Payne — İngiltere doğumlu Leonard Payne, Kanada'ya yerleştikten sonra uzun yıllar British Columbia'da çalışmış, Surrey ve Kelowna'da dükkân açmıştır. Pipolarının ayırt edici yanı iki teknik tercihte toplanır. Birincisi, sap ile ağızlığın birleştiği yere yerleştirdiği ve "karbüratör" diye adlandırılan hava düzeneğidir. İkincisi sapın yapılış biçimidir: Payne, sapı gövdeyle birlikte tornaladıktan sonra keser ve yeniden yapıştırırdı; amacı, yapının en kolay kırılan yerini sağlamlaştırmaktı. Yapıştırmada çoğu zaman aynı funda kökü parçası kullanılmadığından, bu pipolarda sap ve gövde damarlarının uyuşmaması olağandır.

• MacQueen Pipes — Ontario'nun Aylmer kasabasında kurulu, Colin MacQueen'in adıyla anılan aile ölçekli bir imalathanedir. Funda kökünün ötesine geçerek dünyanın çeşitli bölgelerinden getirtilen egzotik ağaçları kullanması, atölyeyi listedeki öteki adlardan ayırır. Üretim yelpazesinde pipoların yanında pipo aksesuarları da yer alır; işletme, ürünlerinin tamamının Kanada'da yapıldığını bildirir.

• Olde World Fine Clays — Nova Scotia'daki Glace Bay'de kurulu bir kil pipo imalathanesidir; işi, kardeş olan iki zanaatkâr, Cheryl ve Stephen Bray birlikte yürütmüştür. Marka, José Manuel Lopes'in zanaatkâr ve marka çalışmasında Kanada'nın kil pipo üreticileri arasında kayda geçer. Kaynaklarda ad kimi yerde "Old World Fine Clays" biçiminde de geçer.

• Rettalb — Montreal'in köklü firması Blatter & Blatter tarafından kullanılan bir alt markadır; ad, ana markanın harflerinin tersten dizilmesiyle elde edilmiştir. Bu pipolar "Rettalb" damgasını taşır, ağızlıkta ise biri beyaz biri kırmızı olmak üzere iki nokta bulunur.

• Todd Bannard — Pipo forumlarında "Sasquatch" takma adıyla tanınan Kanadalı bir yapımcıdır. Markanın adı da damgası da aynı üçlemeden gelir: funda kökü, ter ve gözyaşı. Bu üç sözcüğün baş harfleri pipolarda BST damgası olarak görünür. Bannard fabrika düzeninde çalışmaz; üretim, düzenli bir seriden çok belirli aralıklarla sürdürülen kişisel bir uğraş niteliğindedir.

• Trypis — Yunanistan doğumlu Phillip Trypis'in Kanada'daki pipo yapımcılığı kırk yılı aşar. Mesleğe funda kökü değirmeninde kütük keserek girmiş, sonraki yıllarda Brigham Pipes bünyesinde çalışarak şirketin yılda 50.000 pipoyu aşan üretimini yönetmiştir. Ayrılıp Ontario'daki Oakwood köyünde kendi atölyesini kurduktan sonra bile Brigham'la bağı sürmüş, bu firma için funda kökü ithal etmeyi ve on binlerce gövde tornalamayı bırakmamıştır. Kendi damgasını taşıyan pipolarda geleneksel biçimlerin yanı sıra serbest el (freehand) tasarımlar da yer alır. Ayrıntılar için Trypis Pipes maddesine bakılabilir.

• Westbury — Hakkında bilinenler koleksiyoncu gözlemleriyle sınırlı, eski bir Kanada markasıdır; kuruluşuna, sahiplerine veya üretim süresine ilişkin bir kayda ulaşılamamıştır. Elde bulunan örneklerde dikkat çeken tek ayrıntı damgadır: "Made" ibaresi "in Canada" satırının üzerine gelecek biçimde vurulmuştur ve bu düzenin, Brigham pipolarının patent sonrası dönem damgasına benzediği bildirilmiştir.