La Biota (Michele Sottocasa)

La Biota, Michele Sottocasa'nın Torino'da tek başına yürüttüğü İtalyan pipo atölyesidir. Sottocasa'nın (d. 1983) pipo yapımına geçtiği yıl olarak 2013 verilir. Atölyenin çıkardığı parçalar elde biçimlendirilir ve çoğu, sapında boynuz bir bilezik ya da yüksükle tamamlanır.

Grafik tasarımdan pipo tezgâhına

Sottocasa tezgâhın başına dolambaçlı bir yoldan geldi. Öğrenimi fotoğraf ve grafik tasarım üzerineydi; yıllarca grafik tasarımcı ve sanat yönetmeni olarak çalıştı. Pipoyla tanışması ise çok daha erkene, pipo içen büyükbabasının yanına uzanır. Kendisi de pipo içmeye başlayınca ilk denemelerini kendi kullanacağı parçalar üzerinde yaptı; başkaları için üretmeye ancak kendi ölçütlerine göre yeterli olgunluğa ulaştığını düşündüğünde başladı. Kayıtlara göre İtalya'nın pipo ustalarını bir araya getiren Accademia della Pipa üyesidir.

Elde biçimlendirme

Atölyenin ana malzemesi İtalyan briyarıdır; kayıtlarda bunun yanında morta ve zeytin ağacından çıkan parçalar da anılır. Atölye, her piponun bütünüyle elde yapıldığını vurgular. Geleneksel metal tornaya başvurulmadığı konusunda kaynaklar birleşir; biçimlendirme sırasında ahşap torna gibi bir tezgâhtan yararlanılıp yararlanılmadığı ise kaynaktan kaynağa değişir. Ortaya çıkan sonuç bu ayrıntıdan bağımsız olarak aynıdır: yinelenen bir kalıp listesi yoktur, her parça tek örnek sayılır. Atölyenin tanıtımında gövde ve sap üzerindeki kakmalarda çeşitli ağaç türlerinden yararlanıldığı da belirtilir.

Boynuz ayrıntılar ve biçim dili

Markanın en tanınır işareti sap süslemeleridir. Boynuz bilezikler ve yüksükler sık görülür; usta, dağ kökenine bağladığı bir tercihle karaca boynuzu gibi alışılmadık malzemelere de yer verir. Ağızlıklar akrilik ve ebonitten elde kesilir; bu iki malzemenin farkı ağızlık malzemeleri maddesinde ele alınır. Biçim dilinde klasik kalıplar ile Danimarka okulu etkisi birlikte yürür; kumlanmış, rustik ve düz yüzeyli parçalar bir arada görülür. Sottocasa tasarım ilhamını kuzey İtalya dağlarındaki yürüyüşlerine bağlar; klasik biçimleri olduğu gibi tekrarlamak yerine, her piponun kendi başına ayakta durabilmesini ölçüt saydığını söyler.

Adın anlamı

İtalyan pipoculuğunda marka adının ustanın soyadı yerine ayrı bir sözcükten seçilmesi alışılmadık değildir; Ser Jacopo bunun bilinen bir örneğidir. Sottocasa'nın seçtiği sözcük ise tek değil çift anlamlıdır. Lombardiya ağzında "la biota" kabaca "çıplak" demektir; usta bu anlamı, iyi bir piponun saklayacak bir yanının olmaması, kendini aracısız anlatması olarak yorumlar. Sözcüğün ekolojideki karşılığı — belirli bir yaşam alanını paylaşan bitki ve hayvanların bütünü — ise piponun insanla doğa arasında kurduğu bağa işaret eder. Her iki anlam da atölyenin doğa vurgusuyla örtüşür.