L'Anatra
L'Anatra, Adriyatik kıyısındaki Pesaro kentinde 1998'den bu yana çalışan İtalyan el yapımı pipo atölyesidir. Tam adı L'Anatra dalle Uova d'Oro'dur: Türkçede "altın yumurtlayan tavuk" diye bilinen masalın İtalyanca anlatımında kahraman bir ördektir ve marka adını oradan alır. Atölyenin işleri, ağızlığa kakılmış küçük gümüş ördek başından uzaktan tanınır.
Atölye ve üretim
Kuruluş yılı 1998'dir; kayıtlara göre işi o yılın sonbaharında Massimo Palazzi başlatmış, 2000'de Andrea Pascucci de tezgâha katılmıştır. Atölye kuruluşundan bu yana Pesaro'da çalışır. Markanın kendi verdiği bilgiye göre yılda iki bin dolayında pipo çıkarılır; bu ölçek, seri üretim yapan büyük İtalyan firmalarının çok altında kalır ve atölyeyi artisan pipo tarafına yerleştirir. Ürünler Avrupa'nın yanı sıra Amerika ve Asya'ya da ulaşır; Amerika pazarındaki tanınırlık, Avrupa'dakine göre belirgin biçimde sonradan gelmiştir.
Marka, 2004'te Accademia Internazionale della Pipa çevresinde, 2005'te Amerika'da bir dergi seçkisinde ve 2007'de bir Alman kataloğunda "yılın piposu" türü seçimlere konu olduğunu belirtir. Bu seçimlerin ayrıntıları bağımsız kaynaklarla doğrulanamamıştır.
Ördek başı ve kademeler
Ağızlığın üstündeki döküm gümüş ördek başı kademeden bağımsızdır; markanın tümüne ait imzadır. Ağızlığa küçük bir tanıtıcı işaret kondurmak pipoculukta yerleşik bir alışkanlıktır ve en bilineni Dunhill'in beyaz noktasıdır. L'Anatra'nınki ise düz bir nokta ya da harf değil, kabartma bir figürdür; markanın kendi adına yaptığı görsel şakadır.
Kademe adlandırması da aynı espriyi sürdürür: satış kayıtlarında "One Egg" gibi yumurta sayısına dayanan adlar görülür. Yumurta sayısının neye göre verildiği, damar niteliğine mi yoksa gövde ölçüsüne mi bağlandığı yayımlanmış bir belgeye dayanmaz; kayıtlardan yalnızca sayının yukarı doğru bir sıralama kurduğu anlaşılır.
Seriler
Satış kayıtlarında Pettinata, Backgammon, Nirvana, Ventura, Calenda ve Gigante adları geçer. Pettinata İtalyancada "taranmış" demektir ve adını gövdeye işlenen düzenli, tarama izlenimi veren rustik yüzeyden alır; marka tanıtımlarında imza dokusu olarak anılır. Backgammon ise hazne ağzını saran gümüş bilezikle ayrılır.
Pesaro okulundaki yeri
Pesaro, 1970'lerden sonra Mastro de Paja ve Ser Jacopo gibi atölyelerin öncülüğünde neoklasik denen çizginin merkezi hâline geldi; İtalyan pipoculuğunun öbür odağı olan Como çevresiyle birlikte anılır. Bu yaklaşımda klasik kalıplar bağlayıcı bir şablon değil, üzerinde oynanacak bir başlangıç noktası sayılır. L'Anatra çizginin sonraki kuşağındadır ve kalıbı bir adım daha ileri esnetmesiyle bilinir: gövdelerde funda kökü (briyar) kullanılır, ama oranlar ve hatlar çoğu kez alışılmış ölçünün dışına taşar. Camianın yaygın kanaatine göre atölyenin işleri, Pesaro'nun ağırbaşlı zarafetine şakacı bir ton ekler.
