Marxman

Marxman, Amerika Birleşik Devletleri'nde iki dünya savaşı arasındaki dönemde kurulmuş, adını kurucusundan alan bir pipo markasıdır. Robert L. Marx — camianın andığı adıyla Bob Marx — markayı kayıtlara göre 1934'te New York'ta kurdu. Öncesinde William Demuth Company bünyesinde çalışmıştı; sektörün en köklü Amerikan kuruluşlarından birinde geçen bu yıllar, markanın hem üretim hem de tanıtım yaklaşımını biçimlendirmiş görünür. Şirketin merkezi de, atölyesi de Manhattan'daydı.

Ahşap değil, yüzey

Markanın New York atölyesinde kullandığı funda kökü (briyar) kayıtlara göre büyük ölçüde Cezayir kaynaklıydı; dönemin Amerikan seri üretiminde yaygın, olağan nitelikte bir hammadde. Marxman'ı ayıran şey bu nedenle malzeme değil, malzemenin işlenme biçimiydi. Marx kâseyi bir yüzey gibi ele aldı ve gövdelere insan yüzleri ile figürler oydurdu. Bu tercih markayı sinema dünyasıyla buluşturdu; Zachary Scott, Dennis Morgan, Jack Carson, Alan Hale, Joel McCrea ve Ronald Reagan gibi dönemin tanınmış oyuncularının portrelerinin kâselerde yer aldığı bilinir. Aynı yıllarda basında yürütülen tanıtım kampanyaları ve "Relax with a Marxman" gibi kısa sloganlar, markanın adını pipo dükkânlarının ötesine taşıdı. Figüratif oymanın Amerikan tezgâhlarındaki daha sonraki örnekleri için Murf Sculptured Pipes maddesine bakılabilir.

Seriler

Markanın en çok aranan hattı The Four Hundred'dür; alışılmışın üzerinde büyük gövdeleriyle tanınan, bugün müzayedelerde seyrek karşılaşılan bir seridir. Bu pipolarda geniş bir haznenin yanı sıra sap üzerinde altın renkli bilezik kullanıldığı, gövdede harf ve rakamdan oluşan model numaralarının bulunduğu aktarılır.

Marka adına yazılan ikinci hat, 1947'de sözleşmeyle çalışılan heykeltıraşlara yaptırılan Heirloom serisidir. Yaklaşık seksen parçadan oluştuğu belirtilen bu grupta Jo Davidson, Cecil Howard, Charles Kopp ve R. D. Lewis gibi Kuzey Amerikalı heykeltıraşların imzası bulunur; Davidson, portre büstleriyle tanınan dönemin sayılı adlarındandı. Seri insan ve hayvan figürlerinden oluşuyordu ve dönemine göre yüksek değer biçilmiş parçalar içeriyordu. Bugün Heirloom pipoları koleksiyonluk sayılır. Marx'ın "Bench Made" gibi başka adlar altında da ürün çıkardığı kayıtlıdır.

Sonrası

Marxman'ın bağımsız geçmişi 1953'te sona erdi; şirket, o yıllarda ülkenin en büyük pipo ithalatçısı sayılan Mastercraft ile birleşti. Ad bir süre daha kullanıldı, ancak markayı özgün kılan atölye pratiği sürmedi. Marxman bugün estate piyasasında, ok biçimli çerçeveye alınmış damgasından tanınan bir isim olarak dolaşımdadır ve Amerika'daki pipo üretiminin savaş öncesi dönemine ait tipik bir örnek kabul edilir.