Parker

Parker, Alfred Dunhill'in 1922'de Londra'da kurdurduğu Parker Pipe Co Limited'in pipo markasıdır. Ortaya çıkışı bir zanaat değil bir muhasebe kararıydı: Dunhill atölyesinde kendi ölçütlerini karşılamayan hazneler, bundan böyle ayrı bir ad altında bitirilip pazarlanacaktı. Bu düzenden önce elenen pipolar, Dunhill damgasının üzerine vurulan iri bir "X" ya da doğrudan tahtaya basılan "Damaged Price" ibaresiyle, indirimli biçimde elden çıkarılıyordu.

Dunhill'le ilişkinin sınırları

Parker'ı "kusurlu bir Dunhill" saymak, iki marka arasındaki mesafeyi olduğundan küçük gösterir. Eleme kararı çoğunlukla hazne tornalandıktan hemen sonra veriliyordu; yani kütük, Dunhill'e ayrılan pipoları bekleyen fırınlama, kürleme, oyma, ağızlık (stem) işçiliği ve son finiş aşamalarına hiç girmeden yolunu ayırıyordu. Bunun pratik sonucu şudur: Parker adıyla çıkan pipoların ezici çoğunluğu, Dunhill'i Dunhill yapan uzun işlem dizisinden geçmemiştir. Fabrikanın damga defterleri iki adın 1950'ler boyunca aynı çatı altında yürüdüğünü belgelese de bu, ürün özdeşliği anlamına gelmez. John C. Loring, savaş öncesine ve 1950'lere ait kimi örneklerin bitirme aşamasında elenmiş izlenimi verdiğini yazar; buna karşılık kullanılan funda kökünün (briyar) yalnızca Dunhill stoklarından gelmediğini, pipoya bakarak kütüğün kaynağını saptamanın da bir yolu bulunmadığını ekler. Parker'ın Dunhill kataloglarına ya da mağaza raflarına girdiğine ilişkin bir iz de yoktur.

Savaş yılları ve Hardcastle

1935'te Dunhill, kayıtlara göre 1908'de kurulmuş olan Hardcastle Pipes'ın bitişiğine yeni bir fabrika açtı; ertesi yıl bu şirketin hisselerinin yüzde 49'unu, 1946'da da kalanını satın aldı. Savaş yıllarında devletin onayladığı pipo üreticileri listesinde Dunhill ile Hardcastle vardı, Parker yoktu. Briyar kıtlığının sürdüğü bu dönemde şirket üretimi bakelite kaydırarak Wunup adıyla içim eşyaları çıkardı; aynı ad tütün kutusu gibi ürünlerde de görülür. Wunup'un 1934'ten beri kullanıldığı, 1946'da Amerika Birleşik Devletleri'nde açılan marka tescili başvurusundan anlaşılır. İki adın tek şirket çatısı altında toplanması ise 1967'yi buldu: o yıl Parker-Hardcastle Limited kuruldu ve Hardcastle üretimi Parker'ın fabrikasına taşındı. Parker bu tarihten sonra Dunhill'in yan ürünü değil, kendi ayakları üzerinde duran bir marka sayılır.

Damgalar ve tarihlendirme

Savaş öncesi pipolarda iyelik ekli PARKER'S damgası görülür; kayıtlara göre en geç 1936'dan itibaren eksiz PARKER biçimine geçilmiş örnekler de vardır. Parker pipolarında da tarih kodu kullanılır, ama dizge Dunhill'inkinden bağımsızdır: kod, MADE IN LONDON ile altındaki ENGLAND damgasının ardına basılır. Sayının hangi yıldan başlatıldığı konusunda kaynaklar ayrışır; 1920'lerin ortasından savaş yıllarına dek ardışık ilerlediği kabul edilir. 1945-1949 aralığında kod 20'den 24'e yürür; 1950-1957 arasında ise altı çizili ve satır üstüne kaldırılmış 0'dan 7'ye. 1957'den sonra ne patent numarası ne de tarih kodu basıldığından, bu tarihten sonraki pipoları yıla oturtmak güçleşir.

Pazar ve bugünkü durum

Marka 1930'lardan 1950'lere kadar Amerikan pazarında sağlam bir yer edindi, sonra oradan gözden kayboldu; Birleşik Krallık'ta ise varlığını korudu. 1991'de Amerika Birleşik Devletleri'ne geri döndü ve Avrupa'da da dağıtıma girdi. Parker adı bugün de ayaktadır; ancak pipoların hâlihazırda nerede ve kimin atölyesinde üretildiği konusunda kaynaklar birleşmediği için, güncel üretim düzeni hakkında kesin bir şey söylemek mümkün değildir.