Paronelli
Paronelli, Kuzey İtalya'nın Varese iline bağlı Gavirate kasabasında 1945'ten bu yana el yapımı funda kökü (briyar) pipo üreten bir aile atölyesidir. Marka, İtalyan pipoculuğunda yalnızca ürettiği pipolarla değil, kurucusunun ülkedeki pipo kültürünü belgeleme ve kurumsallaştırma çabasıyla da anılır.
Kurucu ve ilk yıllar
Atölyenin kurucusu, 1914'te Gavirate'de doğan Jean Marie Alberto Paronelli'dir. Kayıtlara göre on sekiz yaşında Londra'ya gitmiş, pipo yapımını oradaki tütüncü çevresinde öğrenmiş ve İtalya'ya döndükten sonra işin toptancılık, tasarım ve üretim tarafında çalışmıştır. Kendi markasını 1945'te kurmuştur. Bu tarih, İtalyan pipo sanayisinin savaş sonrası yeniden toparlandığı ve İtalyan el yapımı pipo geleneğinin uluslararası pazarda yer edinmeye başladığı döneme denk düşer.
Kayıtlara göre kuruluşun ilk yıllarında Alberto Paronelli tasarımı kendisi yapıyor, gövdelerin işlenmesini dışarıdaki ustalara veriyordu; bu dönemde satılan pipoların önemli bölümü Clairmont adıyla damgalanmıştı. Yine aynı yılların pipolarında "Italy" ibaresi ve Sardunya funda köküne yapılan gönderme ile birlikte, altın rengi bir "P" harfi ya da zaman zaman çapa biçiminde bir simge kullanıldığı aktarılır.
Müze, dergi ve akademi
Paronelli adını atölyenin dışına taşıyan asıl girişim, kurucunun oğullarıyla birlikte Gavirate'de açtığı pipo müzesidir; kaynaklar açılışı 1970 ile 1970'lerin sonu arasında değişen tarihlere koyar. İtalya'nın bu alandaki ilk müzesi sayılan koleksiyon, kurucunun uzun yıllar boyunca topladığı tarihî pipoların yanı sıra üretim aletlerini, seramik ve porselen parçaları ve basılı belgeleri bir arada tutar; bugün otuz bine yakın parçanın iki kata yayılmış tematik odalarda sergilendiği belirtilir. Aynı dönemde, konuya ayrılmış La Pipa adlı dergi de yayımlanmaya başlamıştır. Alberto Paronelli 1984'te Gavirate'de Uluslararası Pipo Akademisi'nin kuruluşuna öncülük etmiş, akademinin toplantı salonu da müzenin içinde yer almıştır. Bu yönüyle marka, üretici kimliğinin yanına arşivci ve yayıncı kimliğini de eklemiş sayılır.
Üretim anlayışı
Atölye bugün kurucunun torunları tarafından yürütülmektedir; işin başındaki isim Ariberto Paronelli'dir. Üretim el işçiliğine dayanır ve yıllık sayı birkaç yüz parçayla sınırlıdır; kaynaklar altı yüz ile bin arasında değişen rakamlar verir. Kullanılan funda kökü Kalabriya ve Sardunya'dan gelir. Kütükler bitkinin durgun döneminde sökülür, kaynatılarak dengelenir ve iki ilâ beş yıl arasında değişen sürelerle dinlendirilir.
Biçim dağarcığı büyük ölçüde klasik İngiliz ve İtalyan kalıplarına dayanır; billiard ve ters gövdeli biçimlerin yanında uzun saplı churchwarden örneklerinin de yapıldığı belirtilir. Yüzey işlemede düz cilalı, kumlanmış ve rustik bitişler bir arada kullanılır. Ağızlıklar genellikle elde biçimlendirilir. Sipariş üzerine tek parça yapım, atölyenin sürdürdüğü çalışma biçimlerinden biridir.
Paronelli, Castello ya da Savinelli gibi daha büyük ölçekli İtalyan üreticilerin yanında küçük kalan, ancak sürekliliği ve arşiv çalışmasıyla İtalyan pipo tarihinde ayrı bir yer edinen bir aile markası olarak değerlendirilir.