Rosengren (Jonas Rosengren)

Rosengren, İsveç'in batı kıyısındaki Halmstad kentinde Jonas Rosengren'in (d. 1972) tek başına yürüttüğü pipo atölyesinin adıdır. Marka, bir fabrika geçmişinin değil, doğrudan tek bir zanaatkârın adının üzerine kuruludur; bu yönüyle İskandinav pipo yapımının 2000'li yıllarda genişleyen küçük atölye kuşağına dahil sayılır. Üretim sayıca sınırlıdır ve her pipo baştan sona aynı elden çıkar; bu nedenle marka, seri model dizileriyle değil tek tek yapılan parçalarla anılır.

Pipoların yapımı ve ayırt edici yanları

Gövdeler Akdeniz kökenli briyardan çıkarılır. Ağızlık (stem) hazır parça olarak alınmaz; ebonit çubuk elde kesilerek biçimlendirilir. Yüzeyde iki temel işlem görülür: düz cila ve kumlama. İkisinin tek bir pipoda birlikte kullanıldığı örnekler de kayıtlıdır. Sap ile ağızlık arasındaki geçiş bölgesinde boynuz, bambu ya da briyar dışındaki ağaç türlerinden yapılmış halka ve süsleme parçaları kullanılabilir.

Damgada ustanın baş harfleri ve üretim ülkesi yer alır; koleksiyoncu kayıtlarında bu damga çoğunlukla "JR Sweden" biçiminde okunur. Yıllık üretimin elli pipo dolayında kaldığı üretici tanıtımlarında belirtilir. Rosengren pipo dışında kül tablası, pipo sehpası ve tokmak gibi tamamlayıcı parçaları da yerel ağaç türlerinden üretir. Ahşap işleri öğretmenliğini sürdürmesi, atölyenin bir yan uğraş ölçeğinde kalmasının başlıca nedeni olarak gösterilir.

Marangozluktan tezgâha

Rosengren'in ailesinde birkaç kuşak marangoz bulunur ve kendisi de çocukluğundan beri ahşapla uğraşmıştır. Farklı işlerde çalıştıktan sonra 2004'te ahşap işleri öğretmenliğine yönelmiştir. Pipoya geçişte belirleyici olan uğraş ise bıçak yapımıdır: kendisi de pipo yapmak isteyen bıçak ustası Börje Thelberg'le tanışması, Rosengren'i bu işe yöneltmiştir. İsveç Pipo Kulübü'nün tanıtım yazısına göre ilk torna tezgâhını 2006'da edinmiştir; atölyenin çalışır duruma gelmesi ve ilk pipoların ortaya çıkması ise 2010'u bulmuştur.

İsveç atölyeler ağı

Rosengren'in öğrenme süreci büyük ölçüde meslektaş ziyaretlerine dayanır. Aynı kentte yaşayan ve "Gurra" adıyla tanınan Lars-Göran Markunger'in yanı sıra Ronny Thunér, Bengt Carlson, Vollmer & Nilsson ikilisi ve Geiger Pipes atölyesi ona hem teknik bilgi hem de alet ve malzeme bulma konusunda yol göstermiştir. Bilgisini paylaşmaya açık bu çevre, İsveç'te birbirinden bağımsız çalışan ustaların birbirini yetiştirdiği bir düzenin örneği olarak anılır.

Pipedia'daki kayda göre Rosengren 2012 Mayısında Chicago'daki pipo buluşmasına katılmıştır; bu bilgi bağımsız bir kaynakta doğrulanamamıştır. Atölye bugün de tek kişilik ölçeğini korumaktadır.