Saladich

Saladich, Katalan usta Joan Saladich i Garriga'nın kendi adıyla imzaladığı pipoların markasıdır. Bilinen iletişim kayıtları ustayı Katalonya'da, Sabadell'e bağlı bir adreste gösterir. Atölye bir üretim tesisi değil, tek kişilik bir çalışma odası ölçeğindedir: pipolar rafa değil, kişiye çalışılır ve her parça ayrı bir sipariş olarak ele alınır.

Dağarcık

Ustanın işlerini bir arada tutan şey belirli bir şekil ailesi değil, siparişin kendisidir. Fotoğrafa bakılarak yapılan portre pipoları, insan ve hayvan figürleriyle oyulmuş çanaklar, müşterinin isteğine göre yorumlanmış klasik biçimler, kalıpsız freehand parçalar ve eski örneklerin yeniden yapımları aynı tezgâhtan çıkar. Saladich adı İspanyol pipo çevrelerinde daha çok bu oymalı çanaklarla, yani elde tutulduğunda küçük bir heykeli andıran parçalarla anılır.

Buna koşut olarak usta, koleksiyonerlerin ve antika satıcılarının getirdiği pipolarda onarım ve restorasyon da üstlenmiştir; kendi tanıtımında bu işi uzun yıllara dayanan tezgâh deneyimine bağlar.

Kütükten çanağa

Malzeme, yapılacak işe göre ayrılır. Kurumaya bırakılma süresi üç ilâ sekiz yıl arasındadır; damarı düzgün ve okunaklı briyar kütükleri klasik şekillerle freehand'lere gider, damarı sık ve sıkışık olanlar ise oyulduğunda dağılmadıkları için figürlü çanaklara ayrılır. Bu ayrım, atölyenin şekil dağarcığının doğrudan kütük seçimine bağlanması anlamına gelir.

Biçimlendirmede makine yardımı en aza indirilir. Oyma işi oluklu keski (gouge) ve düz keskiyle, döner biçimler ise tornada elde tutulan keskiyle yapılır. Çanağın iç yüzeyine yağ, koku ya da hazır karbon katmanı gibi hiçbir katkı sürülmez; ustanın gerekçesi, bu tür işlemlerin briyarın kendi kömürleşme katmanının (culottage) oluşumunu gözden gizlemesidir.

Ağızlıklar da elde biçimlendirilir. Olağan tercih akriliktir, ancak piponun üslubuna uyduğunda boynuz ya da kehribara da başvurulduğu belirtilir. Bilezik ve kapak gibi süs unsurlarında gümüş, altın, kehribar ve fildişi sayılır; fildişi bugün geçerli ticaret mevzuatı açısından tarihî bir uygulama olarak okunmalıdır.

Kaynakların sınırı

Saladich hakkındaki bilgilerin neredeyse tamamı ustanın kendi tanıtım metnine dayanır. Doğum yılı, atölyenin kuruluş tarihi ve yıllık üretim hacmi hiçbir kayıtta geçmez; Sabadell bilgisi de yalnızca bir iletişim adresinden gelir ve bağımsız olarak doğrulanamamıştır. Ustanın kendi alan adı bugün erişilebilir durumda değildir, kişisel sayfalarındaki son girdiler 2010'lu yılların başına aittir. Bu nedenle atölyenin hâlâ etkin olup olmadığı bilinmemektedir ve madde yalnızca doğrulanabilen olgularla sınırlı tutulmuştur.