Shigeyoshi Yanagihara

Shigeyoshi Yanagihara, Japon elde yapım pipo geleneğinin Danimarka biçim diliyle temas ettiği ilk kuşağa ait Tokyolu bir ustadır. Yaklaşık otuz yıl süren tezgâh ömründe, serbest biçimli Kuzey Avrupa tasarımını Japon oran ve bitiş anlayışıyla yorumlayan sayıca sınırlı bir külliyat bırakmıştır. Anlatılana göre 1944 doğumludur ve Tokyo'nun Setagaya bölgesinde büyümüştür; bu bilgi ayrıntılı biçimde yalnızca pipo camiasının kendi kayıtlarında geçer.

Biçim anlayışı

Yanagihara işlerinin çıkış noktası doğadaki organik hacimlerdir: keskin köşelerden kaçınan gövdeler, hazneden sapa kesintisiz akan hatlar, yumuşak geçişler. Bu yönüyle, klasik İngiliz kalıplarının dışına çıkıp her pipoyu ahşabın damarına göre biçimlendiren serbest biçim (freehand) anlayışının, yani Danimarka Okulu mirasının içinde sayılır. Ancak yüzey işçiliğinin inceliği, ayrıntının ölçüsü ve bitişteki tutumluluk Japon zanaat alışkanlıklarına daha yakındır.

Üslubun en çok konuşulan yanı orantıdır. Yanagihara gövdeleri genellikle sıkı ve derli topludur; elde küçük durur, ağırlığı dengeli dağılır. Usta iri ölçekli örnekler de vermiştir, ama adının anıldığı yer küçük hacimlerdeki bu denge duygusudur.

Tezgâh ömrü

Yanagihara üniversite sonrasında çizim ve fotoğraf işleriyle geçinmiş, briyar yontmaya yetişkinlik yıllarında yönelmiştir. Anlatıldığına göre bu yönelişte Sixten Ivarsson ve Jørn Micke imzalı pipoları görmesi belirleyici olmuş, işin teknik yanını ise Japonya'nın en tanınmış ustalarından Hiroyuki Tokutomi'den öğrenmiştir. Bu eğitim silsilesi de bağımsız biçimde belgelenmiş değildir, camia kayıtlarına dayanır.

Kayıtlarda tezgâh dönemi 1975-2005 aralığı, toplam üretim ise yaklaşık 1.500 pipo olarak verilir. Doğruysa bu, yılda elli civarı pipo demektir; tek kişilik bir atölye için ölçülü, süreklilik gerektiren bir tempodur. Bu rakamlar bugüne kadar camia dışı bir kayıtla karşılaştırılmadığı için kesinlik iddiası taşımaz; yine de Yanagihara'nın seri üretimle hiç ilgilenmeyen, siparişi sınırlı tutan bir tezgâh yürüttüğü konusunda kaynaklar birleşir.

Çevresi ve etkisi

Micke ile kurduğu yakınlık yıllara yayılmış, Danimarkalı ustanın Japonya ziyaretleri iki tezgâh arasında düzenli bir alışveriş doğurmuştur. Japon camiasındaki en görünür bağı ise kendisinden sonraki kuşaktan Tajima ile kurduğu usta-öğrenci ilişkisidir; Tajima'nın yetişmesinde Yanagihara'nın adı camia dışı tanıtım metinlerinde de anılır. Tajima'nın adı kaynaklarda Tatsuo ve Tetsuo biçimlerinde tutarsız geçtiği için burada yalnızca soyadıyla verilmiştir.

Ustanın kendi içim tercihinin İngiliz harmanı olduğu aktarılır. Çay seremonisi, yol bisikleti ve klasik otomobil gibi ilgi alanları, işlerindeki sabırlı ve ölçülü tavırla birlikte anılır. Meslekten çekildikten sonra tezgâhı tümüyle bırakmamış, kendi keyfi için yılda birkaç pipo yapmayı sürdürdüğü bildirilmiştir. Üretimin sayıca sınırlı kalması, imzasını Japon pipo tarihinde seyrek rastlanan bir ad hâline getirmiştir.