Steven Johnson: Wanamaker Mağazasında Pipo Yapan Amerikalı Usta

Steven Johnson, 1970'li ve 1980'li yıllarda Philadelphia'da çalışmış, ürettiği pipoları S. JOHNSON damgasıyla imzalamış bir Amerikalı ustadır. Adı çoğunlukla müstakil bir marka olarak değil, köklü New York tezgâhı Wilke'nin Philadelphia şubesiyle birlikte anılır. Toplam üretimi sınırlı kaldığından pipolarına bugün ancak seyrek rastlanır.

Wanamaker mağazasındaki atölye

Wilke Pipe Shop, 1872'de Edwin Wilke tarafından New York'ta kurulmuş, onlarca yıl Madison Avenue'deki dükkânında çalışmıştır. Tezgâhın Philadelphia'nın simge alışveriş merkezi Wanamaker'da açtığı ikinci satış noktası 1970'lere tarihlenir; kayıtlara göre şube 1977'de faaliyete geçmiştir. Johnson burada iki işi birden üstlendi: şubenin yöneticiliğini yaptı ve mağazanın ortasına kurulmuş küçük bir odada briyar işledi. Müşterinin ustayı çalışırken izleyebilmesi, dönemin Amerikan perakendesinde alışılmış bir düzen değildi; şubenin en çok konuşulan yanı da bu oldu.

Kişisel geçmişine dair bilgiler tek bir gazete haberinden gelir. Bu aktarımlara göre Johnson ilk piposunu dokuz yaşında yapmış, yirmili yaşlarının başında usta sayılmış, sonraki yıllarda haftanın altı günü çalışarak günde üç pipo çıkarmıştır. Rakam seri üretim ölçeğinin çok altında kalsa da tek elden çalışan bir tezgâh için yüksektir. Johnson'ın çalışma biçimi, Amerikan el yapımı pipo sahnesinin sonraki on yıllarda yaygınlaşacak atölye anlayışının erken bir örneği sayılabilir.

Damgalar ve karıştırılan işaretler

Johnson'ın kendi işleri sade biçimde S. JOHNSON olarak damgalanmıştır. Karışıklık, aynı mağazanın adının çok daha eski bir damga grubunda da geçmesinden doğar. Wanamaker'ın tütün reyonu için 1930'lu ve 1940'lı yıllarda hazırlanan pipolar NO. 1 BROAD STREET ibaresini, (J.W) kısaltmasını ve dönemin dairesel MADE IN ENGLAND ülke damgasını taşır; bunların Comoy's of London yapımı olduğu bildirilir. İbarenin geçmişi, John Wanamaker adına 1933'te yapılan Amerikan federal marka başvurusuna kadar iner. Kısacası bu damga Johnson'ın döneminden kırk yıl kadar öncesine aittir; onun elinden çıkan pipolarla ilgisi yoktur.

Sonrası

Johnson'ın Philadelphia'daki şubeden ayrıldıktan sonra Zino Davidoff'un işletmesinde çalıştığı anlatılır; bu aşama bağımsız kayıtlarla doğrulanmış değildir. Wilke markası 1983'te pipo ustası Elliott Nachwalter ile eşi Carole Burns'e geçmiş, Madison Avenue dükkânı 1990'ların başında kapanmıştır. Wanamaker adı da 1995'te mağazalardan tümüyle kaldırılmış, Philadelphia'daki mağaza aynı yıl başka bir zincirin adıyla açılmıştır. Johnson'ın seyrek bulunan pipoları, bugün kısa ömürlü ve alışılmadık bir perakende düzeninden geriye kalan somut izler sayılır.