Poker ve Cherrywood

Poker ve Cherrywood, ortak bir yapısal fikirden türeyen iki şekildir: gövdenin altı düzleştirilir, böylece pipo bir sehpaya ya da masaya desteksiz oturur. Camiada bu özelliği taşıyan bütün pipolar genel olarak "oturan pipo" (sitter) diye anılır; Poker ile Cherrywood ise bu ailenin en tanınmış, en standartlaşmış iki üyesidir.

Poker

Poker, silindire yakın bir çanağın düz bir sapla birleştiği dik bir şekildir. Çanak duvarları genellikle kalın tutulur, taban geniş ve düzdür, sap ile çanağın birleştiği yer (transition) çoğu örnekte hafifçe yükseltilir. Yandan bakıldığında ortaya çıkan bu profil, şekil rehberlerinde çoğunlukla bir tokmağa benzetilerek anlatılır; ölçüt nesnel değil, tanıtıcıdır. Ölçüleri, aynı boyuttaki bir billiard ile karşılaştırıldığında daha ağır ve daha kütlesel bir izlenim verir; gövde hacminin bir bölümü ısıyı dağıtan kalın malzemeye ayrılmıştır.

Şeklin pratik gerekçesi açıktır. Yazı masasında, kitap okurken ya da eller doluyken pipo ayrı bir sehpaya gerek kalmadan bırakılabilir. Sap kısa olduğu için ağızlık kolayca kavranır ve piponun ağırlık merkezi tabana yakın kalır.

Cherrywood

Cherrywood, aynı düz tabanlı gövdenin kıvrık saplı akrabasıdır. Kısa tarifi bütün rehberlerde aynıdır: sapı ve ağızlığı bükülmüş bir Poker. Sap gövdeden yukarı doğru açılı ya da hafif kavisli çıkar, ağızlık genellikle bent yapılır. Böylece pipo hem oturma özelliğini korur hem de dişte asılı taşınmaya daha uygun bir denge kazanır.

Adın, ilk örneklerin yapıldığı malzemeden geldiği kabul edilir; bu açıklama rehber kaynaklarda yaygın olmakla birlikte birincil bir belgeye dayandırılmış değildir. Kayıtlara göre Fransız üretici Eugène-Léon Ropp 1869'da yabani kiraz ağacından yapılan bir pipo için patent almış, ertesi yıl Vosges dağlarındaki Bussang'da bunları üretecek atölyeyi kurmuştur. Bu pipolar markanın uzun ömürlü ana ürünü olmuş, biçim de zamanla malzemeden bağımsızlaşarak funda kökü başta olmak üzere her malzemede uygulanan bir şekil adına dönüşmüştür. Bugün "cherrywood" sözcüğü katalogda çoğunlukla ağaç türünü değil, bu silueti anlatır.

Ayrım ve akrabalar

İki şekli birbirinden ayıran tek belirleyici ölçüt sap ve ağızlık eğrisidir: düz olan Poker, kıvrık olan Cherrywood sayılır. Taban düzlüğü ikisinde de ortaktır ve tek başına ayırt edici değildir, çünkü kaide düzleştirmesi başka şekillere de uygulanabilir. Bu yüzden şekil sınıflandırmasında oturan pipo bir aile değil, bir nitelik olarak ele alınır.

Çanağın dış hattı silindirden uzaklaştıkça adlandırma da değişir: konik ya da fıçı biçimli gövdeler ayrı adlar alır, tümüyle serbest oranlı örnekler ise freehand alanına kayar. Klasik şekil listelerinde Poker ile Cherrywood, sade geometrileri sayesinde hem seri üretimde hem de elde biçimlendirmede sık başvurulan iki kalıptır.