Damiano Rovera ile Söyleşi: Ardor Atölyesinden Bir Ses
A Conversation With Damiano Rovera, İtalyan pipo markası Ardor'un dördüncü kuşak yapımcısı Damiano Rovera ile yapılmış yazılı bir söyleşinin başlığıdır. Soruları Bear Graves hazırlamış, yanıtlar yüz yüze görüşmeyle değil elektronik posta yoluyla alınmış, metin Smokingpipes.com tarafından yayımlanmıştır; pipo camiasının arşivlerine 2007'de geçmiştir. Bir İtalyan aile atölyesinin işleyişini ustanın kendi ağzından belgeleyen sınırlı sayıdaki kayıttan biri olduğu için anılır.
Belgenin niteliği
Metin tek oturumluk bir sohbetin çözümü değil, sırayla yöneltilmiş soruların yazılı yanıtlarından oluşur; bu yüzden konu başlıkları birbirinden kesin çizgilerle ayrılmıştır. Yanıtların verildiği tarihte Damiano, babası Dorelio Rovera ile birlikte üretim yapmaktadır. Belgeden çıkarılabilecek somut bilgiler arasında atölyenin ziyaretçilere kapalı tutulması, buna karşılık ayrı bir gösterim salonunun işletilmesi ve markanın Amerika Birleşik Devletleri'ndeki dağıtımının Steve Monjure tarafından yürütülmesi sayılabilir.
Rovera ailesi ve Ardor
Ailenin briyar işi 1911'de Varese'de kurulan Società Rovera ile başlar; atölyeyi dört Rovera kardeş kurmuş, ilk yıllarda tezgâhlar akarsu gücüyle çalıştırılmıştır. İkinci kuşağın adı Angelo Rovera, üçüncü kuşağınki ise 1958'de briyar işlemeye başlayan oğlu Dorelio'dur. Ardor adı bu iki addan türetilmiştir: Angelo Rovera'nın baş harfleri (AR) ile Dorelio'nun adının ilk hecesi (DOR) birleştirilmiştir. Marka 1974'te kurulmuş, üretim Varese iline bağlı Gavirate'de sürmüştür.
Damiano ailenin dördüncü kuşağıdır; kardeşi Dimitri ile birlikte bugünkü işin sorumlusudur. Yıllık üretim için kaynaklarda birbirinden farklı rakamlar anılır, ancak her durumda birkaç kişinin tezgâhından çıkabilecek ölçekte kalır. Bu ara konum markayı, artisan pipo ile fabrika piposu ayrımının kesin çizgilerle yapılamayacağını gösteren örneklerden biri hâline getirir. Kütükler Sardinya, Liguria, Kalabriya ve Toskana'dan derlenir; kayıtlara göre işlenmeden önce yaklaşık on yıl havada dinlendirilir. Ağızlıklar akrilik levhalardan atölyede kesilir; ucu yassılaşarak genişleyen "pennellessa" biçimi markanın imzası sayılır, bazı serilerde ise gümüş bilezikli (spigot) birleşim kullanılır. Seri adları büyük ölçüde gök cisimlerinden seçilmiştir: Urano, Marte, Mercurio, Giove, Venere, Nettuno, Plutone ve Meteora bunların başlıcalarıdır.
Söyleşinin değindiği konular
Sorular atölyenin günlük düzeninden markanın pazar coğrafyasına kadar geniş bir alana yayılır. Kayda geçen başlıklar arasında tasarım yaklaşımı, Danimarka pipoculuğunun bıraktığı iz, Rovera'nın kendi adını taşıyan ayrı seri, büyük hacimli Giant modellerinin alıcı coğrafyası ve ustanın tütün tercihi vardır.
Kendi adını taşıyan seri, Ardor ile aynı atölyeden çıkmakla birlikte ayrı bir imza olarak tanımlanır; Ardor iki kuşağın ortak işi olarak sürerken bu hat tek bir yapımcının tercihlerini yansıtır. Söyleşide anılan başlıca etki Danimarka okuludur: damarı öne çıkarmak için birbirine zıt tonların bir arada kullanıldığı boyama, yüzey işlemleri bakımından bu serinin ayırt edici yanı sayılır. Giant serisinin alıcılarının neredeyse tamamının Amerika Birleşik Devletleri'nde olduğu da yine bu metinden bilinir. Tütün tarafında Rovera, tercihini İngiliz tarzı harmanlardan yana kullandığını belirtir.