The Room: Bir Akşam İçiminin Anlatısı

The Room, David Gerstel imzalı kısa bir denemedir; tek bir akşamı, o akşam seçilen pipoyla açılan kitabın birbirine bağlanışı üzerinden anlatır. Metnin altındaki yer adı İtalya'nın Sarnano kasabası, tarih ise Ocak 2023'tür; sayfa kaydına göre yazı aynı ay Pipedia'ya girmiş, altı ay sonra Italics Magazine dergisinin uzun okuma bölümünde "Sarnano's Room" başlığıyla yeniden yayımlanmıştır. Marka tarihi ya da teknik inceleme arayan okura göre bir metin değildir; pipo yazınının kurmacaya yakın duran koluna aittir.

Denemenin kurgusu

Anlatı üçüncü tekil kişiyle, tek mekânda ve tek oturumda ilerler; olay örgüsü yerine ayrıntı birikimine dayanır. Mekân penceresiz bir kitap odasıdır: raflar, tek bir koltuk, koltuğa çekilen okuma masası, duvarlarda gemi resimleri. Yetmişli yaşlarının sonundaki içici, plaktan eski kayıtlar dinler. Bu döşemenin işlevi sahne kurmaktan çok bir zaman duygusu üretmektir; odadaki nesneler, içicinin geçmişe yönelen bakışını hazırlar.

Metnin düğüm noktası küçük bir karar anıdır: o akşam hangi lüle taşı içilecektir? Raftaki keşiş, kadın ve kehribar ağızlıklı Paşa büstleri elenir, seçim porkpie şapkalı, sakallı, dişleri arasında kısa bir kil pipo (cutty) tutan İrlandalı figüründen yana olur. Söylendiğine göre yüz yılı aşkın yaşta olan bu parça yazara bir dostundan gelmiştir. Yakılan tütün, vanilya notalı bir aromatiktir.

Odadaki kitap

O akşam açılan kitap, Richard Hakluyt'un The Principal Navigations, Voiages, Traffiques and Discoveries of the English Nation derlemesinin genişletilmiş ikinci baskısından 1599 tarihli bir cilttir. Bu baskı 1598–1600 arasında üç cilt hâlinde yayımlanmış, ikinci cilt 1599 tarihini taşımıştır; birinci cildin sonradan 1599 tarihli yeni bir başlık sayfasıyla dolaşıma girdiği de aktarılır. Denemede cildin dönemine ait dana derisi kabı ve önceki sahiplerinin el yazısı kayıtları anlatılır. Aktarıldığına göre bu kayıtlar arasında 1600 yılından bir Yüksek Denizcilik Mahkemesi yargıcı ile İngiltere Merkez Bankası'nın ikinci veznedarı bulunur; cildin bir müzayededen geldiği bilgisi de yalnızca denemenin kendi anlatımına dayanır, bağımsız bir sahiplik kaydı yoktur.

Kitabın içeriği metne tarihî bir katman ekler. Francis Drake'in İspanyol limanlarına yönelik baskınları ile Thomas Cavendish'in 1587'de Manila kalyonu Santa Ana'yı Baja California açıklarında ele geçirişi, içicinin zihninde canlanan sahneler olarak kullanılır. Anlatı, okumanın uykuya karışmasıyla kapanır.

Pipo yazınındaki yeri

Metin, aynı yazarın figürlü koleksiyona ayırdığı A Gathering of Pipes and Men denemesiyle aynı damardan gelir. Konu ettiği malzeme, oymacılığın en gösterişli alanı olan lüle taşı; konu ettiği tütün ise aromatik harmanlar sınıfındandır. Lüle taşı figürünü kişileştirme eğilimi eski bir edebî alışkanlıktır; deneme, edebiyatta lüle taşı başlığı altında toplanan örneklerin çağdaş bir uzantısı sayılabilir. Böyle metinler tarih araştırması için belge değeri taşımaz. İlgi görmelerinin sebebi, koleksiyonculuğun çoğu zaman yazıya geçmeyen tarafını — nesne seçimi, oda, okuma ve içim arasındaki bağı — kayda geçirmeleridir.