Burley

Burley, hava ile kurutulan (air-cured) başlıca tütün cinslerinden biridir. On dokuzuncu yüzyılda Amerika Birleşik Devletleri'nde ortaya çıkmış; doğal şekerinin düşüklüğü, nikotininin yüksekliği ve aromaları emen gözenekli yaprağıyla hem pipo hem sigara harmanlarının vazgeçilmez yapı taşlarından biri hâline gelmiştir. Pipo dünyasında fındıksı ve kakaomsu karakteriyle bilinir; Amerikan harman geleneğinin temel yaprağı kabul edilir.

Tarihçe

Bugün bilinen açık renkli çeşidin ("White Burley") ortaya çıkışı 1864'e tarihlenir. George Webb ve Joseph Fore, Ohio'nun Higginsport kasabası yakınındaki Frederick Kautz çiftliğinde, Kentucky'deki Bracken County'den getirilen tohumları ektiklerinde beyaza çalan, alışılmadık açıklıkta yapraklar elde ettiler. Bu farklılığın kendiliğinden bir tohum değişimi mi yoksa var olan bir çeşidin seçilimi mi olduğu kaynaklarda farklı anlatılır. Webb'in 1866'daki ilk büyük hasadı ertesi yıl St. Louis Fuarı'nda büyük ilgi görünce yeni çeşit hızla yayıldı; kayıtlara göre yaklaşık yirmi yıl içinde ABD tütün üretiminin üçte birinden fazlasını oluşturur hâle geldi. "Burley" adının bir soyadına mı yoksa yerel bir tanıma mı dayandığı ise kesin olarak belgelenmiş değildir.

Yaprağın karakteri ve işlenişi

Burley, tütün kürleme yöntemleri içinde hava kurutmasının klasik örneğidir: hasat edilen yapraklar ateş veya güneş görmeden, havadar hangarlarda sekiz hafta ya da daha uzun sürede kurur; bu süreçte renk açık yeşilden sarıya, oradan kahverengiye döner. Kurutmanın sonunda ortaya şekeri çok düşük, nikotini görece yüksek bir yaprak çıkar. Bu kimya, Burley dumanını Virginia'ya göre daha kuru ve az tatlı kılar; gözenekli, emici dokusu ise sos ve aromaları çok iyi tutmasını sağlar. İki temel cins şöyle karşılaştırılabilir:

Pipo harmanlarındaki yeri

Pipo tütünü olarak Burley fındık, kakao ve toprak tonlarıyla tanımlanır. Aromaları emme yeteneği onu aromatik harmanların belkemiği yapar; Prince Albert ve Carter Hall tarzı mütevazı Amerikan klasiklerinden oluşan codger harmanları geleneği de büyük ölçüde bu yaprağa dayanır. Amerikan usulü siyah Cavendish'in temelinde çoğunlukla Burley bulunur; küp kesim (cube cut) tütünlerin klasik hammaddesi de yine odur. Yavaş ve serin yanışı, hızlı yanan Virginia ağırlıklı harmanlarda dengeleyici olarak kullanılmasını sağlar; yüksek nikotini nedeniyle güçlü içim sunan harmanlarda da sık görülür.

Şekeri az olduğundan Burley, yıllandırmadan en az yararlanan cinslerden sayılır; mahzende bekletildiğinde karakteri büyük ölçüde sabit kalır. Üretimin ağırlığı bugün de ABD'dedir; Kentucky ile Tennessee başı çekerken Malavi, Brezilya ve Arjantin diğer büyük üreticiler arasında sayılır.