Bay Pipe

Bay Pipe, Eskişehir'de blok lüle taşı işleyen bir Türk pipo atölyesinin markasıdır. Ad, kimi kayıtlarda bitişik yazımıyla "Baypipe", markanın kendi eski sayfalarında ise "Emre Bay Pipe Meerschaum" biçiminde geçer. Atölyenin arkasında, zanaata ocak işçiliğinden gelen usta Emre Mangaltepe bulunur. Kuruluş yılı açıklanmamıştır; markanın internet sitesinin en geç 2013'te yayında olduğu arşiv kayıtlarından anlaşılır.

Ustanın Yolu

Yayımlanmış özgeçmişine göre Mangaltepe 1986'da Eskişehir'in Mihalıççık ilçesinde doğdu, 2003-2007 arasında zanaat dışı işlerle uğraştı ve 2007'de lüle taşı madenciliğine yöneldi. Oymacılığı sonradan, atölye atölye dolaşıp ustaların yanında öğrendiğini; işin başka ülkelerdeki karşılığını görmek için Danimarka'ya gittiğini anlatır. Eskişehir Lületaşı El Sanatları Derneği'nin başkanlığını birden çok dönem yürütmüş, 2019'da düzenlenen bir TEDx etkinliğinde lüle taşının hikâyesini anlatmıştır.

Atölyenin İşleri

Bay Pipe pipoları üretim hattında değil, tek tek elde biçimlendirilir. Ustanın anlatımına göre ham taş, temizlenmesinden son cilasına kadar on iki ayrı aşamadan geçer. Markanın eski kataloğu ürünleri kabaca beş kümede toplar: klasik düz biçimler (billiard, bulldog, rhodesian, canadian, poker), yüzeyi hat ve minyatür motifleriyle bezenmiş işlemeli pipolar, insan ve hayvan başlı figüratif oymalar, kalıba bağlı kalmayan freehand örnekler ve fotoğraftan çalışılan portre pipolar. Bunların yanında lüle taşından sigara ve puro ağızlıkları ile büst ve hayvan figürü gibi dekoratif objeler de üretilir. Kimi pipolarda gümüş bilezik ve bambu ek kullanıldığı belirtilir. Portre siparişleri, ustanın verdiği bilgiye göre üç ile on gün arasında sürer; işin en çetin kısmı da bu benzetme çalışması sayılır.