Bru-Bu

Bru-Bu, İsviçre'nin Solothurn kantonundaki Kleinlützel köyünde kurulan pipo fabrikasının 1932 sonrasındaki ticari adıdır. Pipolarına vurduğu BBK damgası nedeniyle koleksiyoncu çevrelerinde çoğunlukla bu üç harfle anılır.

Kleinlützel: Küçük Bir Köyün Pipo Sanayii

Fransa sınırına yakın, birkaç yüz haneli bir dağ köyü olan Kleinlützel, 19. yüzyılın sonunda İsviçre'nin pipo üretim odağına dönüştü. Bunu iki aile işletmesine borçludur: Brunner ailesinin 1878'de başlattığı atölye ve 1892'de Moritz Tschan'ın kurduğu ikinci fabrika. İki tezgâhın aynı vadide yoğunlaşması, köye "İsviçre'nin Saint-Claude'u" nitelemesini kazandırmıştır. Tschan tesisi bugün, makineleri çalışır durumda tutulan bir pipo ve baston fabrikası müzesi olarak ziyarete açıktır; Brunner işletmesinden ise yalnızca marka adı ve damgası kalmıştır.

Josef Brunner'ın Atölyesi

Bru-Bu'nun kökeninde çiftçi bir ailenin oğlu Josef Brunner vardır. 1871'de Alsas'ta bir pipo tornacısının yanına çırak verilen Brunner, çıraklığını bitirdikten sonra dönemin âdetince kalfalık yolculuğuna çıkmış, bu yolculuk onu o yıllarda funda kökünden (briar) pipo üretiminin dünya merkezi sayılan Saint-Claude kasabasına götürmüştür. Sanayi ölçeğinde pipo yapımını orada öğrendi.

Köyüne 1878'de dönen Brunner, babasının evinde bir torna tezgâhı kurarak iki küçük kardeşiyle kendi hesabına çalışmaya başladı; ilk ürünler çevre kasabaların pazarlarında elden satılıyordu. Üretimin atölye ölçeğini aşması, ailenin 1893'te miras yoluyla edindiği değirmene bağlıdır: tezgâhlar değirmenin yan yapısına taşınınca su gücüyle döndürülebilir hâle geldi. Kayıtlara göre bunu on yıl içinde ayrı bir fabrika binası ve pipoyla aynı ahşap işçiliğine dayanan bir baston bölümü izledi. Kleinlützel pipolarının çeşitli sergilerden ödülle döndüğü, bu arada 1914'te Bern'deki İsviçre Ulusal Sergisi'nde altın madalya aldığı aktarılır; bu ödül bugüne yalnızca ikincil kaynaklardan ulaşmıştır.