Luiz Lavos

Luiz Lavos, Brezilya'da tek başına çalışan çağdaş bir el yapımı pipo ustasıdır. Pipoları, ölçüyü ve kullanım rahatlığını süslemenin önünde tutan Danimarka okulu anlayışıyla Brezilya'nın kendi malzemelerini aynı gövdede buluşturur. Zanaattaki geçmişi kısa olmasına karşın işleri, satışa çıkmasının üzerinden birkaç yıl geçmeden Avrupa ve Kuzey Amerika'daki koleksiyoncu çevrelerine ulaşmıştır.

Biçim Dili ve Malzemeler

Dağarcığının bir ucunda adıyla anılır olmuş rustik yüzeyli apple (elma) gövdeler, öbür ucunda heykelsi freehand kompozisyonlar durur. İkisini birbirine bağlayan şey kesin iç işçilik ve abartısız orandır; koleksiyoncu çevresinde işinin ayırt edici yanı olarak bunlar anılır. Yüzeyde düz cilalı bitirişlerin yanında rustikasyon sık görülür.

Gövdelerde İtalyan briarı, ağızlıkta siyah Alman ebonidi kullanır; ara sıra morta işlediği, ağızlıkta renkli ebonite, boynuza, akriliğe ya da Ivorite'a başvurduğu olur. Asıl imzası bilezik ve uzatmalarda görülür: Brezilya sığır boynuzu, kendi topladığı bambu, Jupati ve Patauá gibi Amazon palmiye çekirdekleri. Mamut dişi, kehribar, şimşir, zeytin ağacı ve pirinç de dağarcığında yer alır.

Zanaata Giden Yol

Lavos São Paulo'da doğdu; kayıtlara göre doğum yılı 1980'dir. Meslek hayatını grafik tasarım, markalaşma ve ambalaj tasarımı alanında kurdu ve bu işi bırakmadı. Ahşabı ise çok daha önce, Portekiz'den göç etmiş, hem marangozluk hem demircilik yapan dedesinin atölyesinde tanımıştı. Anlatıldığına göre 2000'lerin başında luthiyelik öğrendi ve birkaç yıl özel yapım elektrogitar ile bas gitar üretti.

Pipo kullanan biri olarak bu birikimi tezgâha taşıması, 2017'de Portekiz'e yerleşmesinin ardından oldu; alete ve hammaddeye erişim orada kolaydı. Bir süre forumlardan ve çevrimiçi kaynaklardan kendi kendine çalıştı, 2019'un sonunda Portekizli usta Sabina Santos'a ulaştı. Santos'un atölyesinde geçirdiği gün hem tezgâh düzeni hem teknik açısından yolunu belirledi; ilk pipolarını 2020 başında satışa açtı.