Sadık Yanık

Sadık Yanık, Eskişehirli bir lüle taşı pipo oymacısıdır. Haznenin tamamını bir yüz, bir hayvan ya da anlatılı bir sahne hâline getiren figürlü işleriyle tanınır; pipolarını, Türkçe harf kullanmadan "S. Yanik" biçiminde imzalar. Üslubu, figürlü lüle taşı oymacılığının 19. yüzyıl Viyana atölyelerinde olgunlaştığı klasik döneme bağlanır ve bu çizginin bugün yaşayan başlıca temsilcilerinden sayılır.

Tezgâh Başında Yetişmek

Yanık, kuşaklardır taş işleyen bir aileden gelir. Babası Hüseyin Yanık kayıtlara, Mergenler için çalışan ve ürettiği pipolara imza atmayan bir usta olarak geçmiştir; eserin oymacının değil firmanın adıyla piyasaya çıkması dönemin yerleşik düzeniydi. Bazı künyelerde Sadık Yanık'ın kendisi de Mergenler'in oymacıları arasında anılır; bu iki bilgiyi uzlaştıran bir belge bulunmamaktadır.

Zanaatla tanışması on üç yaşında, atölyenin süpürülmesi türünden ara işlerle ve babasının elini izlemekle başladı. Yılı 1978 olarak veren tek bir kayıt vardır; bu tarihin bağımsız bir doğrulaması yoktur.

Yirmili yaşlarının başında portre ve ince ayrıntı işçiliğini ilerletmek için Yunus Ege ve Dilâver Çelebi adlı ustalara başvurduğu aktarılır. Bu ayrıntı, Eskişehir'de ustalığın nasıl döngüsel biçimde el değiştirdiğini de gösterir: Yunus Ege'nin 1965'te çıraklığa girdiği tezgâh Hüseyin Yanık'ınkidir. Bir kuşak sonra ustanın oğlu, babasının çırağının önüne oturmuş olmaktadır. Yanık'ın sonraki yıllarda Avrupa'daki koleksiyonlarda 19. yüzyıl lüle taşı örneklerini yerinde incelediği ve klasik dönemin kompozisyon anlayışını buradan edindiği söylenir. Bu anlatıların kaynağı aile atölyesinin kendi metinleridir.