Catlinite, Argillite ve Terrakota Pipolar

Catlinite, argillite ve terrakota, pipo tarihinin funda kökünden çok daha eski katmanlarına ait üç malzemedir. Üçü de taş ya da kil kökenlidir; üçü de belirli bir coğrafyanın ve o coğrafyada yaşayan topluluğun elinde biçim kazanmıştır. Bu yönleriyle sanayi çağının seri üretim hazne malzemelerinden ayrılır: Ölçü, atölye kataloğu değil, gelenektir.

Catlinite (Pipo Taşı)

Jeolojik olarak catlinite, Sioux kuvarsiti kütlesi içinde ince katmanlar hâlinde sıkışmış, metamorfoz geçirmiş bir çamurtaşıdır; bu yönüyle bir argillite türü sayılır. El aletleriyle işlenebilecek kadar yumuşaktır ve kırmızıya çalan rengi cilalandıkça koyulaşır. Literatürde çoğu kez doğrudan "pipestone", yani pipo taşı adıyla geçer. Başlıca ocaklar Minnesota'nın güneybatısındaki Pipestone çevresindedir. Bugün Pipestone Ulusal Anıtı sınırları içinde kalan alanda insan etkinliğinin izleri üç bin yılı aşkın bir geçmişe uzanır; taşın kullanımı yazılı kayıtlarda en azından 17. yüzyıla dek izlenebilmektedir.

Malzemeye adını veren kişi, ocakları kayıtlara göre 1835'te ziyaret eden ve bölgenin yerli halklarını resmeden Amerikalı ressam George Catlin'dir. Taşın Ovalar kültüründeki asıl ağırlığı törenseldir: Kalumet olarak bilinen tören piposunun haznesi çoğunlukla bu taştan yontulur. Anıt alanında taş çıkarma hakkı bugün yalnızca kayıtlı yerli topluluk üyelerine tanınmıştır ve oymacılık geleneği sürdürülmektedir.