Benner

Benner, Danimarkalı yapımcı Bent Nielsen'in (d. 1944) çocukluğundan kalma takma adıyla imzaladığı pipoların adıdır. Bugün ölçülü oranlı klasik biçimleriyle bilinen Nielsen, işe bambaşka bir yerden, 1970'lerin gösterişli serbest biçimlerinden başlamıştı. Kuzey Jutland doğumlu yapımcı çocukken ailesiyle Roskilde çevresine taşındı ve o günden beri bu bölgede yaşıyor; atölyesi kentin güneyindeki Tune köyündedir.

Klasik biçimlere geçiş

Nielsen'in ilk mesleği marangozluktu. Tezgâh değiştirmesi, 1970'lerin ilk yıllarında Karl Erik Ottendahl'ın atölyesine girmesiyle oldu: Amerika'dan gelen fantezi pipo talebi öyle büyüktü ki atölye ek eleman arıyordu. Yedi yıl boyunca burada çalıştı ve o dönem Birleşik Devletler'e giden serbest biçimli pipoların çoğu onun elinden geçti. Bazı kaynaklarda aynı yıllarda Stanwell için model taslakları da çizdiği belirtilir; bu ayrıntı bağımsız olarak doğrulanmış değildir.

Yolunu asıl değiştiren iş, ayrıldıktan sonra geldi. Anlatıldığına göre Zetterwig adlı atölyede çalışırken S. Bang, Alman pazarına gidecek pipolar için ondan destek istedi. Nielsen alışkın olduğu üslupta, fantezi biçimlerden oluşan bir takım hazırlayıp ithalatçının önüne koydu; oysa Almanya'nın istediği klasik kalıplardı. Bu yanlış anlaşılma, onu hiç denemediği bir alanda çalışmaya zorladı. Klasik biçimlerdeki ustalığı zamanla erken dönem işlerinin önüne geçti ve Benner adı bugün asıl bu çizgiyle anılıyor. Alman dağıtımcının takma adı yeterince Danimarkalı bulmadığı, bu yüzden bir bölüm pipoya Bent Nielsen adının vurulduğu da aktarılır.

Otuz yıllık ara

Almanya için birkaç yıl üretim yaptıktan sonra Pipe-Dan adlı tütüncüye çalışmaya başladı; henüz çok genç olan Tom Eltang ile tanışması bu yıllara rastlar. 1970'lerin sonunda özel hayatında yaşadığı sarsıntı — kaynaklarda bir boşanmadan söz edilir — pipoculuğa uzun bir ara verdirdi. Makinelerini elden çıkarıp marangozluğa döndü ve otuz yıl bu işi yaptı.

Bağını yine de koparmadı: boş vakitlerinde Karl Erik'in atölyesinde pipo yapmayı sürdürdü. Kendi yerini yeniden kurmaya karar verdiğinde ilk tornasını Eltang'dan aldı, kalan tezgâhları da zamana yayarak topladı ve çoğunu kendi elleriyle onardı. Asıl işi tam zamanlı olduğu için üretimi düşük kaldı; yaptığı birkaç pipo çoğunlukla yakın çevrede alıcı buldu.

Malzeme ve imza

2011'in başında marangozluktan emekli olunca tezgâha ayırdığı zaman arttı, pipoları da Danimarka dışında görünür oldu. Briyarın yanı sıra zeytin ağacı kullanması onu ayıran özelliklerden biridir; bu kütükleri her yıl tatile gittiği Girit'ten getirdiği söylenir. Elindeki briyar stokunun önemli bir bölümü ise Ottendahl'ın 2004'teki ölümünün ardından devraldığı malzemeden gelir. Ağızlık tarafında akrilik, cumberland, ebonit ve yapay kehribarla çalışır; kimi örneklerde ağızlığa küçük bir "B" harfi işlendiği belirtilir. Üretim hâlâ düzenli bir seri değil, aralıklı ve sınırlı bir akış hâlindedir.