Bruno Robalo (BR Pipes)
Bruno Robalo, Lizbon'da çalışan ve pipolarını BR Pipes adıyla imzalayan Portekizli bir zanaatkârdır. Kayıtlara göre 1975 doğumlu olan Robalo, pipo yapımına yetişkinlik yıllarında, fabrika eğitiminden değil kendi tezgâhından yola çıkarak başlamıştır. BR Pipes bu nedenle bir üretim hattı değil, tek kişilik bir atölyedir; her gövde ayrı ayrı elde biçimlendiği için yıllık çıkan pipo sayısı düşük kalır.
Atölye ve malzeme
Robalo'nun pipoları baştan sona kendi atölyesinde, elde yapılır. Gövdelerde İtalyan ve Yunan briyarı kullanır. Ağızlık tarafındaki tercihi Alman ve Hint kaynaklı ebonit ile İtalyan ve Alman akriliktir. Zanaatkâr pipoculuğunda bu iki malzeme çoğunlukla yan yana bulunur: ebonit dişe ve dudağa daha yumuşak gelir, akrilik ise rengini ve parlaklığını uzun süre korur.
Robalo'nun işleri, klasik biçim dağarcığıyla İskandinav çizgisinin bir arada durduğu bir çerçevede değerlendirilir. Bu, Portekiz atölyelerinde genel olarak gözlenen bir eğilimdir: Briyar Devrimi sonrasında yerleşen Avrupa gelenekleri, yirminci yüzyılın ikinci yarısında Danimarka okulunun serbest hatlarıyla birlikte okunur olmuştur. Robalo'ya atfedilen örnekler arasında da hem oranı düzgün klasik gövdeler hem de damarı izleyen serbest biçimler bulunur.
Portekiz pipo çevresi
Robalo'nun zanaatla ilişkisi, Portekiz Pipo Kulübü (Portuguese Pipe Club) çevresinde yürümüştür. Kulüp yönetiminde yer alan ve sonradan Scorpius Pipes markasını kuran João Madaíl, onun ilk denemelerini gören ve yönlendiren isimlerden biridir. Anlatıldığına göre kulübün düzenli toplantılarında Robalo, meslektaşı Paulo Santos'un yanı sıra Portekizli usta António Monteiro ve ülke dışında da tanınan João Reis ile aynı masayı paylaşmıştır. Bu tanışıklıklar bağımsız kaynaklarda belgelenmiş değildir; camia içinde aktarılan bilgiye dayanır.
Bilinirlik ve bugünkü durum
BR Pipes adı 2010'lu yıllarda pipo forumlarında ve sosyal ağlarda duyulmuş, markanın kendi internet sitesi de bu dönemde açılmıştır. Site bugün erişime kapalıdır; sosyal medya hesaplarındaki paylaşımların 2016'dan sonra seyrekleştiği not düşülür. Dolayısıyla üretimin bugün hangi ölçekte sürdüğü kesin olarak bilinmemektedir. Buna karşılık Robalo'nun adı, Portekiz'in çağdaş pipo zanaatı anlatılırken Madaíl ve Santos ile birlikte anılmaya devam eder.