Cellini

Cellini, pipo dünyasında iki ayrı hikâyeyi birden karşılayan bir addır. Bugün marka, İtalya'nın Varese ilindeki Brebbia atölyesinin ürün listesinde yer alan bir hattın adıdır; yirminci yüzyılın büyük bölümünde ise Chicago'da çalışan bir pipo dükkânının ve onarım atölyesinin markasıydı. İki kol ticaret yoluyla birbirine bağlıdır, ama aynı işletme değildir.

Brebbia ve İtalyan Cellini'si

Markanın İtalyan tarafının kökeni, 1947'de Enea Buzzi ile Achille Savinelli'nin Varese yakınlarındaki Brebbia kasabasında kurduğu üretim ortaklığına dayanır; ad da bu kasabadan gelir. Ortaklık 1953'te bozulmuş, Buzzi kendi üretimini MPB (Manifattura Pipe Brebbia) damgasıyla sürdürmüştür; kayıtlara göre ayrılığın hukuken tamamlanması 1956'yı bulmuştur. Elmas biçimli amblem 1968'de yenilenmiş, unvan ise 1976'da Pipe Brebbia'ya çevrilmiştir. Ortaklığın diğer tarafının izlediği yol için Savinelli maddesine bakılabilir.

Cellini adı bu üretimin içinde iki ayrı işi karşılar. Camiada çoğunlukla Brebbia'nın ikinci hatlarından biri sayılır: rustik yüzeyli, iki tonlu boyanmış klasik İtalyan şekilleri ve akrilikle bitirilen ağızlıklar. Blok harfli Cellini damgası ise kaynaklara göre asıl olarak fabrikanın tek nüsha kalan gövdelerinde kullanılır. Brebbia, tezgâha aldığı funda kökünü (briyar) fabrikada yıllarca dinlendirdiğini belirtir.

Chicago'daki Cellini Pipe Shop

Adın Amerika kolu, kurumsal unvanı Victory Pipe Craftsmen Inc. olan Chicago dükkânına aittir; işletme camiada cephesindeki "Cellini" adıyla tanınmıştır. Kurucu Arthur "Art" Silber'e zamanla eşi Ruth, kızı Bobbe ve oğulları Stuart ile Elliot katıldı. Açılış tarihi kayıtlarda birbirini tutmaz: bir kaynak 1927'yi, bir başkası 27 Nisan 1929'u verir.

Dükkân asıl ününü sattığı pipolardan çok üstlendiği onarım hacminden kazandı. Aktarılan rakamlara göre atölye, ülke genelinde yaklaşık bin iki yüz dükkân adına haftada iki bine varan pipoyu elden geçiriyordu; işin büyük bölümünü ağızlık yenileme ile lüle taşı ve antika onarımı oluşturuyordu. Silber'in bu iş için geliştirdiği anahtarsız dört çeneli ayna, biçimi ne olursa olsun bir ağızlığın tezgâha saniyeler içinde bağlanmasına imkân veriyordu; müşterinin beklerken teslim aldığı onarımlar bu düzenin sonucudur.

Chicago üretimi, damgalar ve iki logo

Dükkânın kendi tezgâhı da vardı; Silber maaşlı pipo ustaları çalıştırıyordu. Bunların en tanınmışı, Chicago'daki Dr. Grabow/Linkman fabrikasının eski ustabaşı Primo Polidori'ydi. Bitişte cila ve vernik yerine doğal yüzey tercih edilir, macun dolgu kullanılmazdı; kusurlu çıkan gövde ya yeniden biçimlendirilir ya da onarımlarda yedek parça olarak değerlendirilirdi. Atölyenin freehand gövdeleri ve siparişe göre yapılmış tek nüshaları bugün koleksiyoncuların ilgi alanındadır.

Chicago yapımı pipolarda alışılmış damga, el yazısı "Cellini" ile blok harfli "ORIGINAL" satırlarıdır; yalnızca marka adının vurulduğu örnekler de görülür. Ad, gümüş veya 12-14 ayar altın sap bilezikleri (ferrule) üzerine de işlenmiştir. Kurucunun ölümünden sonra işi çocukları sürdürdü; kapanış için kaynaklar 1980'lerin sonu ile 28 Şubat 1991 arasında ayrışır. Bugün el yazısı logo Illinois'teki Silber ailesinde, blok harfli yazım ise Brebbia'nın kullanımındadır. İki kolu birbirine bağlayan halka ticaretin kendisidir: Chicago dükkânı kendi ürünlerinin yanında ithal pipo da satıyordu ve bu pipoların başlıca sağlayıcısı olarak Brebbia anılır.