Ian Fisher

Ian Fisher (d. 1965), gazetecilik mesleğini pipo yapımıyla birlikte yürüten, New York merkezli çalışan Amerikalı bir el yapımı pipo ustasıdır. Zanaata elli yaşına yaklaşırken ve yazı işinden kopmadan geçmiş olması onu kuşağının çoğu ustasından ayırır. Ürettiği pipolar kendi soyadıyla damgalanır.

Gazetecilik hattı

Fisher, 1987'de Boston Üniversitesi'nden mezun olduktan sonra gazeteciliğe Massachusetts'teki The Lowell Sun'da başladı. 1990'da The New York Times'a girdi, 1992'de muhabirliğe geçti ve gazetede toplam yaklaşık yirmi yedi yıl çalıştı. Bu sürenin uzun bir bölümü büro şefliğiyle geçti: 1998-2001 arasında Nairobi merkezli Doğu Afrika, 2001-2004 arasında Doğu Avrupa ile Balkanlar, 2004-2008 arasında Roma. Görev bölgelerinin birçoğu kısa süre içinde çatışma sahasına dönüştüğü için muhabirliğine savaş muhabirliği de eklendi. 2017'de gazeteden ayrıldı; ertesi yıl başlayan Bloomberg dönemi 2024'e kadar sürdü, 2026'da yeniden Times'a döndü.

Pipoyla kurulan bağ

Önce sigara, Afrika'daki görev yıllarında puro içen Fisher, otuzlu yaşlarında pipoya geçti ve pipoyu saha koşullarında kendisini toparlayan bir alışkanlık olarak anlattı. Uzun süre tütüncü sepetlerinden alınan ucuz fabrikasyon pipolarla yetindi. Anlatılana göre bu alışkanlığı, Irak Savaşı yıllarında Bağdat'ta bir hurdacıda rastladığı hiç içilmemiş bir Dunhill değiştirdi; o pipoyla o güne dek kullandıkları arasındaki fark, yapım işine duyduğu ilginin başlangıcı sayılır.

Kayıtlara göre ilk piposunu 2016'da Mark Tinsky imzalı bir hobi kitinden çıkardı. Gazeteden ayrılmasıyla konuya ayırdığı zaman genişledi: ev ölçeğinde pipo yapımı üzerine yazılmış rehberleri, aşama aşama anlatan videoları ve pipo yapımcılarının forumlarını izleyerek kendi kendine ilerledi, tezgâh donanımını büyüttü. Uğraş bir süre gelir amacı taşımadı; çevreden gelen satın alma istekleri ise işi başkasının beğenisine sunma fikrini getirdi.

Bunun ardından doğrudan eğitim aradı. Aktarılana göre Indiana'da Grant Batson'ın atölyesinde çalışarak freehand oymayı ve yapımın çeşitli aşamalarını öğrendi, sonraki yıllarda J. Alan piposunun ustası Jeff Gracik'in derslerine katıldı. Bu iki isim üzerinden Sixten Ivarsson ve Poul Rasmussen'e, oradan Tom Eltang ile Teddy Knudsen'e uzanan öğretim hattına, yani Danimarka Okulu geleneğinin Amerika'daki uzantısına bağlanmış sayılır.

Üslup ve malzeme

Başlıca malzemesi briyar ile ebonittir; ağızlıkta sert kauçuğu esas alması, bağlı olduğu geleneğin alışılmış tercihidir. Tasarımda gösterişten uzak durur; oran dengesini ve elde iyi duran bir sadeliği öne çıkarır. Buna karşılık bambu sap uzatmaları, bilezikler ve boynuz, fosil fildişi ya da egzotik sert ağaçtan aksanlar üretiminde sık görülür; bunları hem kendini zorlamak hem de alıcıların beğenisi nedeniyle kullandığını belirtmiştir. Yüzey işlemede hem düz cila hem kumlama verir.

Üslubuna asıl yönü İskandinav ve İskandinav-Amerikan çizgisi verir. Portföyünde bu geleneğin tanınmış biçimleri kadar daha az işlenen örnekler de bulunur: çeyrek bükümlü egg, strawberry ve Arne Jacobsen'in yanında Ib Loran'ın Pearl'ü ile Gert Holbek'in Polonius'u sayılabilir. İtalyan pipoları, özellikle Paolo Becker ile oğlu Federico'nun işleri, erken dönemde ilgisini çeken adlar arasında anılır; Roma'da görevliyken tanıştığı Gian Maria Gamboni de bu dönemin isimlerindendir. İngiliz klasikleri ise repertuvarında ara ara yer bulur.

Üretimi butik ölçekte kalmakla birlikte pipoları Amerika'da düzenli bir alıcı çevresine ulaşmıştır. Aktarılana göre 2024'te Sherlock Holmes Pipe Club of Boston'ın yılın piposunu yapması istenmiştir. Fisher bugün zamanını atölye ile gazetecilik arasında paylaştırmayı sürdürmektedir.