Jud

Jud, İsviçre'nin kuzeydoğusundaki Thurgau kantonunda, Erlen kasabasında çalışan hekim Daniel Jud'un kendi adını taşıyan pipo imzasıdır. 1958 doğumlu Jud'un asıl mesleği psikiyatri ve psikoterapidir; pipo yapımı onun için baştan beri bir yan uğraş olarak kalmıştır. Buna karşılık makine ve metal işlerine duyduğu ilgi, atölyesini iyi donanımlı bir hassas işleme mekânına dönüştürmüştür; kaynaklara göre günde bir iki saatini düzenli olarak burada geçirir.

Ustalığa giden yol

Jud, on altı yaşında pipo içmeye başladığında ilk pipoları İtalyan üretimi Lorenzo markasındandı. Basel'deki tıp öğrenciliği yıllarında Alman ve Danimarkalı ustaların işleriyle tanıştı; Karlheinz Joura ve Knudsen adları bu dönemde tanıştığı yapımcılar arasında anılır. Kendi elleriyle bir pipo yontma fikrini tütüncüsüne açtığında, o sırada İsviçre Jura'sındaki Kleinlützel'de Bentley pipolarını üreten Hans "Former" Nielsen'e yönlendirildi. Nielsen ona hem yapım üzerine yol gösterdi hem de ilk briyar bloklarını sağladı.

Düzenli üretime 1990'da başlayan Jud, sonraki yıllarda Saint-Claude'daki Genod atölyesinin sahibi Jacques Craen'i birkaç kez ziyaret etti; blok tedarikinin büyük bölümünü uzun süre buradan karşıladı. Yine de teknik bilgisinin ana gövdesini kendi denemeleriyle kurduğu için kendi kendini yetiştirmiş bir yapımcı sayılır.

Üretim ve üslup

Jud, ürettiklerini piyasaya çıkarmaya ancak 2000 yılında hazır gördü. Pipoları önce dar bir koleksiyoncu çevresinde ilgi buldu; aynı çevre ona boynuz, egzotik ahşaplar ve yüzey işlem malzemeleri gibi kaynaklara erişim de sağladı. Alman yapımcı Cornelius Mänz ile tanışması da bu yıllara dayanır. Yıllık üretim kayıtlara göre altmış ile yetmiş pipo arasında seyreder. Kullandığı briyar ağırlıkla Fas, Cezayir ve İspanya kökenlidir.

Presli tütünlere duyduğu ilgi biçime de yansımıştır: pipolarının önemli bir bölümü, flake türü tütünlerin rahatça yerleşebileceği geniş hacimli kâselerle yapılır. İstek üzerine dokuz milimetrelik filtre yuvası açılabilir. Yüzeyde düz cila, zımparalı mat ve rustik seçenekleri bulunur; rustikasyonun ardından uygulanan zımpara, kendine özgü doku desenleri ortaya çıkarır (yüzey işlemleri).

Ağızlıklar çoğunlukla ebonit çubuktan işlenir, zaman zaman çok renkli Cumberland malzemesi denenir. Jud'un işini asıl ayırt eden unsur ise metal uygulamalarıdır: titanyum, paslanmaz çelik ve pirinç bilezikler markanın imzası hâline gelmiştir. Yıllar içinde birkaç şekil, atölyenin tekrar eden repertuvarı olarak yerleşmiştir.

Pipo dışındaki işler

Metal işçiliğine yatkınlığı Jud'u pipo dışı araç yapımına da götürmüştür. Presli tütün kalıplarından düzgün dilimler çıkarmaya yarayan bir dilimleme aygıtı (plug cutter) ile ev ölçeğinde kullanılan bir tütün presi tasarladığı aktarılır; anlatıldığına göre bu araçlar, Almanca konuşulan pipo çevrelerinde adının pipolarından bağımsız olarak duyulmasını sağlamıştır.