Pipas de Cochera

Pipas de Cochera, Meksikalı mühendis Roberto González González'in kendi yaptığı pipolara verdiği addır; İspanyolcada "garaj pipoları" anlamına gelir. Arkasında bir marka ya da atölye yoktur: ad, 2000'li yılların başında kişisel bir internet sayfasında görünür olan amatör bir uğraşı anlatır. Bugün pipo çevrelerinde anılmasının sebebi pipoların kendisi değil, o sayfada yayımlanan yapım notlarıdır. Latin Amerika'da İspanyolca pipo yapımı kaynağının neredeyse bulunmadığı bir dönemde yazıldıkları için bu notlar, bölgedeki meraklılar açısından ilk elden bir başvuru metni sayılmıştır.

González'in yaşamöyküsüne dair bilinenler kendi anlatımına dayanır; bağımsız bir kayıt bulunmamaktadır. Buna göre 1957 doğumludur, Meksiko'da dünyaya gelmiş, elektronik mühendisliği okumuş ve mesleğini önce Ciudad Juárez'de, ardından Guadalajara'da elektronik sanayisinde sürdürmüştür. Pipoya yetişkinlik yıllarında, uzun bir sigara döneminin ardından yönelmiş; koleksiyonu genişledikçe merakı içmekten yapmaya kaymıştır.

Kitle başlamak

Uğraşın çıkış noktası hazır pipo kitidir. American Smoking Pipe Co. gibi üreticilerin sattığı bu setlerde, hazne ile duman kanalı ve tenon yuvası birbiriyle buluşacak biçimde önceden açılmış bir briyar kütük ile ona uydurulmuş bir ağızlık taslağı bulunur; alıcıya kalan iş biçim vermek ve zımparalamaktır. Firmanın kendi tanıtımına göre kitlerde ebauchon ya da plateaux briyar sunulur; plateaux kütükler kabuklu üst yüzeyi ve daha temiz damarıyla ayrılır. González'in ilk edindiği setler plateaux'dur.

Kendi anlatımına göre atölyesi tek bir aletle, döner uçlu bir el aletiyle başlamış, sonra gereksinim doğdukça büyümüştür: delikleri kendi açabilmek için matkap tezgâhı ve tenon çekme takımı, elde zımparanın yerini alacak disk ve bant zımpara, ağızlık işleri için de küçük bir torna. Takım tamamlandığında hazır kit kullanmayı bırakıp doğrudan kütükten başlayan yapıma geçtiğini belirtir. Bu gidiş, pipo yapımcılığına amatör olarak girenlerde sık görülen bir sıradır.

Ağızlık işi

Notların en çok yer ayrılan konusu ağızlıktır (stem). González, kalıpla üretilmiş hazır taslakları kullanmayı bir süre sürdürdüğünü, ancak taslağın özgün biçimini korumadığını, çoğu zaman tornada yeniden çektiğini ve kimi zaman bütün biçimi değiştirdiğini yazar. Círculo de la Pipa México yayınlarında aktarılan notlarında ise çubuk vulkaniti işleyip ağızlığı baştan yapmayı savunur; ileri sürdüğü gerekçeler biçimde serbestlik, daha türdeş bir malzeme ve daha uzun ömürdür. Pipo yapımcıları arasında yaygın kanaate göre yüksek basınçla çubuk hâlinde üretilen vulkanit, kalıp ağızlıklarda zımpara sırasında ortaya çıkıp işi bozabilen hava boşluklarını barındırmaz. Bunun bedeli emektir: elde ağızlık çekmenin, neredeyse bir pipoyu baştan sona bitirmek kadar zaman istediği belirtilir. Ağızlık malzemeleri içinde vulkanitin tercih edilme sebebi ise dişe yumuşak gelmesidir.

Meksika'daki pipo çevresi

Pipas de Cochera sayfası, Meksika'da örgütlü pipo çevresinin oluştuğu döneme denk gelir. Aktarıldığına göre Círculo de la Pipa México 2000 yılında Meksiko'da kurulmuş, birkaç yıl sonra Uluslararası Pipo Kulüpleri Komitesi'ne (CIPC) kaydolmuş, 2015'te ise faaliyetini durdurmuştur. González'in yazdıkları bu çevrede dolaşıma girmiş, özgün sitesi kapandıktan sonra da kulüp yayınlarında ve başka sitelerde aktarılarak korunmuştur. Uğraşını sürdürüp sürdürmediği bilinmemektedir.