Sabina Santos (Sabina Pipes)

Sabina Santos, pipolarını "Sabina" adıyla imzalayan Portekizli bir el yapımı pipo ustasıdır. Kayıtlara göre 20 Mayıs 1985'te Hollanda'nın Tiel kentinde doğmuş, üç yaşından beri Portekiz'de yaşamaktadır. Alanında kadın ustaların sayıca az olduğu bir zanaatta çalışması, adının erken dönemde duyulmasına katkı sağlamıştır.

Zanaata geliş

Santos iletişim eğitimi almış, çalışma hayatının ilk yıllarını finans alanında geçirmiştir. Masa başı işine denge arayışıyla ahşap işlerine yöneldiğini kendisi anlatmıştır; kayıtlara göre bu arayış 2013 dolaylarına uzanır. Uzun yıllardır pipo içen eşinin el yapımı pipo dünyasına duyduğu ilgi, onu da aynı alana çekmiştir. Oğlunun doğumundan sonra işinden ayrılan Santos, ilk piposunu bu dönemde oymuştur.

Bunu izleyen üç yıl boyunca kendi kendine, her pipoda deneyerek ve yanılarak öğrenmiştir. Yalnız çalışmanın sınırlarına geldiğini görünce eğitim için Danimarka'ya gitmiş ve orada yedi hafta geçirmiştir. Yine Portekizli olan usta João Reis onun yol göstericisi olmuş; bu dönemde Tom Eltang, Kai Nielsen, Kurt Balleby ve Tao Nielsen gibi ustalardan da tezgâh başında bilgi almıştır. Danimarka'daki çalışmalarında özellikle yüzey işlemleri, bambu saplı gövdeler ve delme geometrisi üzerinde durduğu belirtilir.

Biçim anlayışı

Santos'un tasarımları belirgin biçimde Danimarka okulu çizgisindedir. Kendi anlatımına göre esin kaynakları arasında Ivarsson ailesi, Bo Nordh, Poul Ilsted ve Jess Chonowitsch gibi İskandinav ustaları vardır. Klasik şekilleri esas alıp bunları güncel bir yorumla ele almayı yeğlediği bilinir.

Ustanın kendi vurgusu, estetiğin mühendislikten önce gelmediği yönündedir: gövdenin oranı kadar delme doğruluğu ve iç geometri de işin ölçüsü sayılır. Ana malzeme olarak İtalyan ve Cezayir kaynaklı briyar kullanır; ağızlıklar (stem) Alman ebonitinden elde işlenir. Bezeme ve geçiş halkalarında bambu, boynuz, egzotik ahşaplar ile işlem görmüş mamut dişi ve kemik kullanır. Geri dönüştürülmüş plastik şişelerden elde edilen malzemeyi süsleme amacıyla denediği de kaydedilmiştir.

Damgalar

Pipoların tamamı "Sabina" damgasını taşır. Bunlardan bir bölümünde ayrıca tek harflik bir "G" damgası bulunur; usta bu işareti yalnızca kendi ölçütlerine göre en başarılı bulduğu örneklere vurur ve harf, oğlu Gil'in adına gönderme yapar. Dolayısıyla "G" bir seri ya da yüzey işlemi adı değil, üreticinin kendi içinde uyguladığı bir derecelendirme işaretidir. Atölye ölçeği küçük olduğundan yıllık üretim sınırlı sayıdadır ve her parça tek tek elde bitirilir; bu nedenle iki piponun birbirinin aynısı olması beklenmez.

Tanınırlık

Santos'un adı, Chicago ve Chengde pipo fuarları gibi uluslararası buluşmalarda duyulmuş; ayrıca Brian Levine'in yürüttüğü radyo programına konuk olmuştur.