Sakurai (Ken Pipes)

Sakurai, Japon pipo ustası Kenichiro Sakurai'nin (d. 1965) kendi adıyla ve "Ken Pipes" markasıyla ürettiği el yapımı pipoların adıdır. Niigata bölgesinde, Tsubame kentinde doğan Sakurai, pipo tezgâhına orta yaşlarında geçmiş; hattatlık ve grafik tasarım eğitiminden gelen görsel birikimini ahşaba taşımıştır. Üretimi seri değil, tek tek ele alınan parçalar hâlinde ilerler.

Tasarımdan Tezgâha

Sakurai'nin ilk mesleği pipoyla ilgili değildir. Ticaret lisesini bitirdikten sonra tabela üretimi, tasarım ve lokantacılık gibi birbirinden uzak işlerde çalışmış; 1989'da grafik tasarım planlama ve üretimi üzerine kendi bürosu Atelier KEN'i açmıştır. Resmî özgeçmişine göre 2001-2008 arasında Nagaoka Tasarım Enstitüsü'nün Çevre Tasarımı Bölümü'nde misafir öğretim görevlisi olarak ders vermiştir. Pipo yapımına 2005'te başlamış, 2007'de kendi çevrim içi vitrinini açarak işi tam zamanlı hâle getirmiş, bir aradan sonra 2013'te üretime geri dönmüştür. Özgeçmişinde 2023'ten bu yana İsveçli usta Nanna Ivarsson'un yanında çalıştığı da belirtilir.

Atölye ve Malzeme

Sakurai, ham maddesini kendi getirttiği yüksek nitelikli briar bloklarından seçer; blokların kaynağı kayıtlarda kimi zaman İtalya, kimi zaman Cezayir olarak anılır. Süslemede sık başvurduğu iki öge fildişi ve gümüş bileziklerdir. Bunların yanına, katman katman sürülen lakenin kesildiğinde ortaya çıkardığı ince renk çizgilerine dayanan tsuishu tekniği de girebilir. Bazı parçalarda ise yüzeyin tamamı elle, tek tek açılmış son derece ince oyuklarla kaplanır; ortaya çıkan düzenli ve çizgisel doku, makineyle üretilen rustik yüzey işlemlerinden ayrılır ve grafik kökenli bir elin izini taşır.

Ustanın en çok anılan tekniği el boyalı ağızlıklardır. Japonya'da düzenlenen küçük ölçekli bir pipo buluşmasında Amerikalı usta J. T. Cooke ile tanışmasının ardından bu yönteme yönelmiş, zamanla kendi renk ve doku dilini geliştirmiştir. Renkli ağızlık, gövdedeki damar ya da oyma dokusuyla eşleşmek üzere seçilir; parça bütün olarak tasarlanır.

Konumu

Sakurai, Hiroyuki Tokutomi kuşağının açtığı yoldan ilerleyen, Japonya'nın büyük fabrika geleneği dışında kalan bağımsız ustalar arasında sayılır. Bu ustaların ortak yönü, Danimarka'nın serbest biçim anlayışıyla Japon zanaat titizliğini birleştirmeleridir; konu Tsuge'nin ötesindeki Japon pipo yapımı başlığı altında daha geniş ele alınır. Sakurai'nin pipoları Japonya dışında da tanınır: Tokyo'daki ulusal buluşmaların yanı sıra Chengde ve Şanghay (Çin), Kopenhag (Danimarka) ve Saint-Claude (Fransa) etkinliklerine katılmış, bir işi Şanghay Tütün Müzesi koleksiyonuna girmiştir. Yıllık üretim adedi sınırlı olduğundan imzalı parçalar koleksiyoncu çevrelerinde nadir kabul edilir.