Verteramo Pipes
Verteramo Pipes, Arjantin'in güneyindeki Río Negro eyaletinde çalışan Matías Verteramo'nun tek kişilik pipo atölyesidir. Üretim ölçeği küçüktür: sipariş edilen her pipo, kütüğün seçilmesinden ağızlığın son cilasına kadar aynı elden çıkar. Güney Amerika'da funda kökü (briyar) işçiliğinin Avrupa'ya kıyasla çok daha kısa bir geçmişi bulunduğundan, Verteramo gibi atölyeler kıtada son yıllarda görünürlük kazanan el yapımı pipo çevresinin örnekleri sayılır.
Atölyenin kuruluşu
Aktarıldığına göre Verteramo'nun işe başlangıcı briyar dışı ağaçlarla, özellikle bölgede bulabildiği meyve ağacı kütükleriyle yaptığı denemelere dayanır; hangi türün nasıl davrandığını bu yolla öğrenmiştir. Deneme döneminin ardından yurt dışındaki yapımcılarla kurduğu yazışmalar işin yönünü değiştirmiş, kayıtlarda bu adlar arasında Avusturyalı yapımcı Ludwig Lorenz anılır. Yine kayıtlara göre 2020, uğraşın tam zamanlı bir işe dönüştüğü yıldır; aynı dönemde İtalyan briyarı, Ukrayna kaynaklı morta ve zeytin ağacından oluşan ilk kapsamlı malzeme stoku oluşturulmuştur.
Biçim ve teknik
Katalogda ağırlığı eğri (bent) gövdeler ve Danimarka okulu anlayışına yakın serbest biçimler taşır; klasik İngiliz kalıplarının ölçülü tekrarı yerine her parçanın kütüğe göre biçimlenmesi esastır. Duman kanalı ve hazne delikleri kalıp yardımı olmadan, tezgâhın kendisinde açılır; makineye bırakılan iş, kaba biçimlendirmeyle sınırlı kalır.
Yüzey işlemlerinde eskitilmiş görünüm veren rustikasyon öne çıkar. Alkol esaslı boyalar yerine ağacın doğal tonunu koruyan bitişler tercih edilir; böylece damar dokusu, rustik yüzeyin altında bile izlenebilir kalır.
Atölyenin en çok konuşulan yanı ağızlıklardır. Anlatıldığına göre Verteramo kullandığı akriliği kendi dökmekte, rengini de hazırlığı aylar alan bir işlemle bitkilerden elde ettiği pigmentlerle vermektedir. Bu iddia tek kaynağa dayansa da ortaya çıkan sonuç, seri üretim ağızlıklarda görülmeyen, parçadan parçaya değişen tonlar olarak tarif edilir.
Bugünkü durumu
Atölye faaliyetini sürdürmektedir. Alıcı çevresinin zamanla Arjantin sınırlarının dışına, Kuzey Amerika ve Avrupa'ya taşındığı; kayıtlara göre başka kıtalardan da talep aldığı belirtilir. Verteramo'nun tasarım anlayışı, biçimsel gösterişten önce pipo içiciliğinin gerektirdiği işlevi gözetmek ve hiçbir parçayı kusursuz saymamak üzerine kuruludur.