Wilke

Wilke, 1872'de Edwin Wilke tarafından New York'ta kurulan ve bir buçuk yüzyılı aşan geçmişiyle Amerika'nın en eski pipo ve pipo tütünü adlarından biri sayılan kuruluştur. Marka ömrünün büyük bölümünde hem el yapımı briyar pipo üretti hem de kendi dükkânında tütün harmanladı; bugün ise yalnızca tütün tarafı ayakta.

Kapatılmamış yüzey ilkesi

Wilke'yi çağdaşlarından ayıran şey, atölyenin bitirme konusundaki katı tutumuydu. Dükkân, ürettiği pipoları "boyasız" diye tanıtır; gövdeye renk verici, vernik, çatlak dolgusu ya da macun uygulanmadığını, kullanılan kütüklerin de Makedonya kaynaklı olduğunu söylerdi. Bu tutumun pratik bir sonucu vardır: yüzeyi örten hiçbir katman bulunmadığında, kusurlu bir kütüğün çatlağını ya da iri gözeneğini saklamak mümkün olmaz. Dolayısıyla iddia, süslemeden çok hammadde seçimine bağlanan bir kalite güvencesi işlevi görüyordu. Aynı yıllarda Kaldenberg gibi köklü New York atölyeleriyle yan yana anılan dükkân, kentin kendine özgü pipo yapım birikiminin parçasıdır.

Anna ve Louisa Wilke

Marka, kurucusundan sonra alışılmadık bir biçimde iki kadının eline geçti. Anlatıldığına göre Edwin Wilke'nin oğlu olmadığı için tezgâh bilgisini kızları Anna ve Louisa'ya aktarmıştı; 1930'daki ölümünde kardeşler hem briyar işlemeye hem de harman hazırlamaya hâkimdi. Dönemin gazete yazılarında ülkedeki tek kadın pipo yapımcıları olarak tanıtıldılar. Yine aynı kayıtlara göre tezgâhtan çıkan pipoları alanlar arasında Herbert Hoover ve John Steinbeck de vardı; bu ayrıntı yalnızca 1950 tarihli bir gazete aktarımına dayanır. Kardeşlerin işi yeni pipoyla sınırlı değildi, onarım da kabul ediyorlardı; buna karşılık ikisi de pipo içmezdi.

Madison Avenue'den Vermont'a

Wilke Pipe Shop onlarca yıl boyunca Madison Avenue ile 48. Cadde köşesinde çalıştı. 1970'lerde Philadelphia'daki Wanamaker's mağazasında ikinci bir tezgâh açıldığı, buradaki pipoların dükkân adına çalışan bir usta tarafından yapıldığı aktarılır.

Marka 1983'te el değiştirerek pipo ustası Elliott Nachwalter ile eşi Carole Burns'e geçti. Çift, New York'taki dükkânı 1990'ların başına kadar açık tuttu; ardından Vermont'a taşınıp işi Pipeworks & Wilke adıyla posta siparişine dayanan bir yapıya dönüştürdü. Nachwalter'ın kendi imzasını taşıyan el yapımı çizgisi için Nachwalter maddesine bakılabilir.

Tütün kolunun sürekliliği

Vermont yıllarında markanın ağırlık merkezi pipodan harmana kaydı. Carole Burns, Montpelier'de Wilke pipo tütünü harmanlarını 2017 yazına kadar hazırladı. Aynı yılın temmuz ayında iş, Massachusetts'te yerleşik John Brandt'a devredildi; markanın klasikleşmiş tarifleri sürdürülürken erken dönem harmanlarından bir bölümünün yeniden üretime alınması da gündeme geldi.

Wilke adı bugün iki ayrı iz bırakmıştır. Birincisi, çoğu yirminci yüzyılın ortasında New York'ta yapılmış "E. Wilke NYC" damgalı pipolardır; bunlara ancak ikinci el dolaşımda rastlanır. İkincisi, elden ele geçerek kesintisiz kalabilmiş harman defteridir. Markanın 1872'ye uzanan sürekliliğini asıl taşıyan da bu ikinci koldur.