Amerikan Başkanlarına Armağan Edilen Pipolar

Amerikan başkanlarına armağan edilen pipolar, tütün sanayiinin yaklaşık yüz yıl sürdürdüğü, hem nezaket hem tanıtım işlevi gören bir âdetin ürünüdür. Beyaz Saray'a gelen protokol hediyelerinin çoğu makama sunulurken pipo doğrudan kişiye yönelen bir armağandı; alıcısının bilinen ya da bilindiği varsayılan bir alışkanlığına karşılık verirdi. Bu yüzden armağan pipoların kaydı, aynı zamanda başkanların tütün alışkanlıkları üzerine dolaylı bir belge sayılır. Gelenek 19. yüzyılın sonunda doğdu, 20. yüzyılın son çeyreğinde sessizce sona erdi.

Demuth'un başkanlık dizisi

Almanya doğumlu William Demuth (1835-1911), 1862'de New York'ta kendi adını taşıyan şirketi kurmuş, kısa sürede ülkenin en büyük pipo üreticisi hâline gelmişti. 1881'de dostu James A. Garfield'ın göreve başlaması üzerine, başkanın ve eşinin portrelerinin işlendiği iki lüle taşı pipo sundu. Armağanın gördüğü ilgi, şirketin uzun ömürlü bir uygulamasını başlattı: Garfield'dan sonraki her başkana kişiye özel bir pipo gönderildi. Demuth'un 1911'deki ölümünden sonra da sürdürülen bu âdet, Herbert Hoover'ın başkanlığıyla noktalandı. Şirket ayrıca John Adams'tan Hoover'a uzanan başkanların lüle taşından oyulmuş figürlü portrelerini yaptırdı; diziye George Washington'ın bir büstü de eşlik ediyordu. Demuth'un sipariş ettiği bir başka lüle taşı çalışması, Kolomb'un karaya çıkışını canlandıran ve tamamlanması iki yıl süren yaklaşık seksen santimetrelik bir kompozisyon, 1893 Chicago Kolomb Sergisi'nde görücüye çıktı. Firmanın Beşinci Cadde'deki mağazasının Londra'yla kesişen izleri için Demuth ve Dunhill maddesine bakılabilir.

Harding'in iki takımı

Mart 1921 ile Ağustos 1923 arasında görev yapan Warren G. Harding, dönemin tütün ticaret basınında pipo içen bir başkan olarak anılır ve en az iki kez armağan aldı. 1922 tarihli bir ticaret dergisi haberine göre Alfred Dunhill, 1921'de başkana dört pipodan oluşan bir takım göndermişti: ikisi düz damarlı, ikisi kumlanmış shell yüzeyliydi. Deri kutunun üzerine altın yaldızla başkanın adı ve 1921 yılı basılmıştı. Markanın kendi tarihi için Dunhill maddesine bakılabilir.

İkinci takım Haziran 1923'te geldi. New York'taki Mecca Temple locasının yöneticisi Arthur H. Diamant, başkana yedi adet WDC Milano briyar pipodan oluşan bir takımı, kadife astarlı deri kutu ve üzerine tarih düşülmüş altın plakayla birlikte sundu.

Aynı yıllarda armağanlar yalnızca başkanlara gitmiyordu. 1921'de William Demuth & Co., Birinci Dünya Savaşı'nda İtilaf kuvvetlerinin başkomutanlığını yapmış Mareşal Ferdinand Foch için özel bir takım hazırladı; mareşalin Paris'ten gönderdiği teşekkür mektubu ticaret basınında yayımlandı, pipolar New York'ta sergilendi.

Coolidge'den Ford'a

Harding'in görevdeyken ölümü üzerine başkanlığa geçen Calvin Coolidge puro içerdi; buna karşın Beyaz Saray'a akan tütün armağanlarının en yoğun muhatabı o oldu. 1925 tarihli bir ticaret dergisi haberi gelen hediyelerin çeşitliliğini kaydeder: puro ve sigaranın yanı sıra el oyması ve makine yapımı briyar pipolar, kehribar veya lüle taşından, altın ve gümüş bilezikli ağızlıklar, tütün keseleri, çakmaklar, nemlendirici kutular ve pipo sehpaları. Bunlar yalnızca firmalardan değil, yurt içinden ve dışından hayranlarından da geliyordu.

Kamuoyu önünde düzenli olarak pipo içen son ABD başkanı Gerald Ford sayılır. Koleksiyonunun otuz beş pipo kadar olduğu, küçük boyutlu ve kolay taşınan modelleri yeğlediği aktarılır. Ford'a armağan pipo verilip verilmediği ise tartışmalıdır: başkanlık kütüphanesinin kamuya açık hediye listesinde pipo yer almaz ve pipolarını kendisinin satın aldığı ileri sürülür; buna karşılık yurt dışı ziyaretlerinde kendisine pipo armağan edildiğine dair anlatılar vardır.

Son örnek: 1984

Bilinen son armağan, Haziran 1984'te Ronald Reagan'ın İrlanda ziyareti sırasında verildi. Kapp & Peterson yöneticisi Henry Arundel, başkana özel yapım ahşap kutuda bir Mark Twain piposu sundu. Bu seri, yazarın 1896 tarihli gümüş bileziğe sahip bir sistem piposuyla çekilmiş fotoğrafından yola çıkılarak 1980'de üretime alınmış, ilk yıl 400, ertesi yıl 1.000 numaralı örnek yapılmış, 1983'ten itibaren numarasız olarak sürdürülmüştü. Reagan'ın Temmuz 1984 tarihli teşekkür mektubu Peterson kayıtlarında yer alır. Markanın geçmişi için Peterson maddesine bakılabilir. Bilinen kayıtlarda bu tarihten sonrasına ait benzer bir başkanlık armağanına rastlanmaz; gelenek, arşivlerde kalan bir başlık hâline gelmiştir.