Herbert Edward Dunhill

Herbert Edward Dunhill (1882–1950), Alfred Dunhill'in en küçük kardeşi ve Dunhill markasının kurumsal mimarıdır. Ailenin "Bertie" diye andığı Herbert, şirkette ürün tarafında değil kasa tarafında durdu: muhasebe, büro düzeni ve sermaye kararları kırk yıla yakın süre onun elinde kaldı. Markanın Duke Street'teki tek dükkândan uluslararası bir şirkete dönüşmesi, Alfred'in ürün merakıyla Herbert'in hesap disiplini arasındaki bu iş bölümüne bağlanır.

Ortak Bir Başlangıç, Ayrı Yollar

Herbert'in iş hayatının ilk yılları belgeden çok aile anlatısıyla bilinir: gençliğinde bir süre New York'ta dükkân işletmeyi denediği, dönüşünde ağabeyinin 1907'de Duke Street'te açtığı tütüncü dükkânına ortak olduğu, ancak alacaklılarla yaşanan sıkıntının bu ortaklığı çabucak bitirdiği söylenir. Kayıtlara göre iki kardeş 1905'te otomobil aksesuvarları şirketinden ayrılmıştı; 1908'in ikinci yarısına ait vergi kayıtlarında "Dunhill Bros" adı geçse de ortaklık dağıldı ve şirket bu adla hiç ticaret yapmadı. Herbert bunun ardından kuzey Londra'da iki mütevazı tütüncü dükkânı işletti, 1911'e kadar tütün alım satımıyla uğraştı.

1912: İdarenin Devralınması

Herbert'in şirkete kalıcı katılışı 1912'dir; bu tarih hem şirket tarihçelerinde hem de bağımsız sanayi kayıtlarında aynı biçimde verilir. Aynı yıl Alfred'in büyük oğlu Alfred Henry, ertesi yıl ikinci oğlu Vernon işe girdi. Görev dağılımı baştan belliydi: ürünü ve tanıtımı Alfred, parayı ve idareyi Herbert üstlendi. Bölünme mutlak değildi; 1924'te çıkan Unique çakmağın geliştirilmesinde iki kardeşin de payı olduğu belirtilir. Briar pipo üretiminin ve pipo tütünü hattının hızla genişlediği yıllarda stok ile sermaye yükünü taşıyan kişi Herbert oldu. Alfred 1928'de sağlık gerekçesiyle emekliye ayrılıp başkanlığı oğlu Alfred Henry'ye bıraktı; unvan oğulda kalırken günlük idarenin ağırlığı Herbert'e geçti. Bu yılların damga ve numaralama düzeni, bugün Dunhill pipolarının tarihlendirilmesinde başvurulan başlıca ipucudur.

Merano ve Monte Carlo'dan Uzaktan Yönetim

Çocukluğundan beri taşıdığı verem, Herbert'in İngiltere'de yaşamasını engelledi. 1928'den ölümüne kadar şirketi İtalya'nın Merano kentindeki ve Monte Carlo'daki evlerinden yönetti. Londra ile bağ posta ve telgrafla kuruldu: onay bekleyen evrak merkezden düzenli aralıklarla iletiliyor, talimatlar aynı yoldan geri dönüyordu. Yetki devrine kapalı bu yöntem, aile denetiminin Londra'daki şirket üzerinde sürmesini sağladı; buna karşılık merkezde yerinde karar alma alanını daralttı.

Ölümü ve Bıraktığı Vakıf

Herbert Dunhill 1950'de öldü. Şirket tarihinde tarih 8 Kasım 1950, ölüm nedeni beyin kanaması olarak verilir; aile anlatısında yıl 1951, ölüm yeri Milano'dur, vakfın eski tanıtım metinlerinde ise ölüm nedeni verem olarak geçiyordu. Aynı kurumun bugünkü tarihçesinde ise 1882–1950 tarihleri esas alınır. Ölümünden dokuz gün sonra toplanan yönetim kurulu, Alfred Henry Dunhill'i şirketin Fransa ve Toronto kollarının başına getirdi, Mary Dunhill'i her iki şirketin yönetim kuruluna seçti.

Herbert 31 Mart 1948 tarihli iki vasiyet bırakmıştı: biri Monte Carlo'daki taşınmazıyla, diğeri doğrudan Alfred Dunhill Ltd.'nin geleceğiyle ilgiliydi. İkincisinde mütevelli olarak yeğenleri Alfred Henry ile Mary Dunhill'i ve hukuk müşaviri Samuel Ernest Cash'i gösterdi. Vasiyetin bu bölümü eşi Violet'in 1963'teki ölümüyle işledi: yaklaşık 250.000 sterlin değerindeki Alfred Dunhill Ltd. hisseleri, verem araştırmalarını desteklemek üzere kurulan hayır vakfına geçti ve vakıf uzun yıllar şirketin başlıca ortaklarından biri kaldı. Yeğeni Mary Dunhill Lane kuruluşun yönünü 1988'deki ölümüne kadar belirledi; 1986'da amaç yaşlı bakımı ve yaşlılık araştırmalarını kapsayacak biçimde genişletildi, kuruluş 2025'te adını Vivensa Foundation olarak değiştirdi. King's College London'da 2001'de kurulan rehabilitasyon kürsüsü bugün hâlâ Herbert Dunhill'in adını taşır.