Pipo Kulüplerinin Tarihi
Pipo kulüpleri, pipo ve tütün meraklılarının belirli aralıklarla toplandığı, çoğu zaman tüzüğü ve üyelik düzeni bulunan topluluklardır. Bugünkü örgütlü biçimleri 20. yüzyılın ürünüdür; buna karşılık fikrin kökeni çok daha eskiye, İngiliz kahvehanelerinin ortak masalarına ve beyefendi kulüplerinin ayrı tütün odalarına uzanır. Pipo etrafında kurulan ortak mekân geleneği üç yüz yıl boyunca kahvehane köşesinden kulüp salonuna, oradan da bağımsız derneklere doğru yer değiştirmiştir.
Kahvehane: bir peniye sohbet
yüzyılın ikinci yarısından itibaren İngiltere'de yayılan kahvehaneler, dönemin alışılmadık ölçüde geçirgen toplanma yerleriydi. Kapıda ödenen bir peni; ateşin başında saatlerce oturma, gazetelere göz atma ve masadaki sohbete katılma hakkı veriyordu. Tütün de bu ortamın olağan parçasıydı. Ucuza bilgi alışverişi sağladıkları için "peni üniversiteleri" diye anıldılar. 18. yüzyılın sonuna doğru çay tüketiminin artması ve kapalı üyelikli kulüplerin güçlenmesiyle kahvehaneler gözden düştü; toplanma işlevini büyük ölçüde beyefendi kulüpleri devraldı. Toplumsal tarih derlemelerinde aktarılan ve Kraliçe Anne dönemine (1702-1714) tarihlenen "Two-penny Club" örneğinde, her üyenin piposunu kendi tütün kutusundan doldurması yazılı bir kuraldı.
Kulüplerde tütün odası
Beyefendi kulüpleri 17. yüzyılda Londra'nın West End bölgesinde doğdu; yoğunlaştıkları St James's çevresi bugün hâlâ "clubland" diye anılır. 19. yüzyılın sonunda Londra'da dört yüzü aşkın kulüp bulunuyordu. Ne var ki pipo bu salonlara uzun süre alınmadı. 1831'de kurulan Garrick Club'da içim başlangıçta yasaktı; aktarıldığına göre üyeler ya sokağa çıkıyor ya da arka bahçedeki bir barakaya sığınıyordu. O baraka sonradan kulübün tütün odasına çevrildi. Covent Garden'daki King Street binasının tütün odası için sahne ressamları Clarkson Stanfield ile David Roberts'ın büyük boy tuvaller hazırladığı, kulübün 1864'te Garrick Street'teki bugünkü yerine taşındığı bilinir.
yüzyılın ortasından sonra tütün odası kulüp mimarisinin olağan bir parçası oldu. Aynı yıllarda ortaya çıkan tütün ceketi (smoking jacket) bu düzenin giysisiydi: kadife, kaşmir ya da flanelden dikilen ceket dumanı emiyor, düşen külün öbür giysilere zarar vermesini önlüyordu. Ceketin yaygınlaşması, Kırım Savaşı yıllarında Britanya'da şark tütününe duyulan ilginin artmasıyla birlikte anılır. Ouida takma adıyla yazan romancı Maria Louise Ramé'nin 1867 tarihli Under Two Flags romanı ise tütün odasını edebî bir sığınak olarak resmeden erken örneklerdendir; tasvirde lüle taşı da geçer.
Kıta Avrupası'nda tütün meclisleri
Kıta Avrupası'nda benzer gelenek kulüpte değil, saray çevresinde kök saldı. Kökeni büyük olasılıkla Hollanda'ya dayanan ve 17. yüzyılda Berlin ile Potsdam saraylarının âdetleri arasına giren tütün meclisi (Tabakskollegium), en bilinen biçimini Prusya Kralı I. Friedrich Wilhelm döneminde aldı. Ağır meşe masalar ile arkalıksız sıralardan başka döşemesi bulunmayan odalarda toplanan ve yalnızca erkeklere açık olan bu meclislerde kil pipolar tüttürülür, bol bira içilir, güncel olaylar, din ve siyaset tartışılırdı. Pipo dumanından hoşlanmayıp enfiyeyi yeğleyen oğlu II. Friedrich geleneği sona erdirdi.
Kulüpten bağımsız derneğe
yüzyılda ortak mekân fikri kulüp binasının dışına taştı. Düzenli toplanan, harman ve pipo tanıtan, koleksiyon ile tarih üzerine sunum yapan bağımsız pipo kulüpleri kuruldu; bunlar zamanla ulusal federasyonlar altında birleşti. Britanya'da 1960'ların ortasında başlatılan ve her ocak ayında Londra'da düzenlenen "Pipe Smoker of the Year" seçimi, bu örgütlenmenin en görünür ürünüydü. Seçim, tütün tanıtımını sınırlayan düzenlemeler gerekçesiyle 2004'te sonlandırıldı; 2014'te UK Federation of Pipe Clubs eliyle bir kez daha yapıldı. Kulüplerin bugün camianın bilgi birikimini aktarmakta ve yeni başlayanları yönlendirmekte önemli rol üstlendiği kabul edilir.
Piponun çağlar boyunca edindiği anlamlar için Piponun Dünya Tarihi, bu kültürün tanınmış adları için Ünlü Pipo İçicileri maddesine bakılabilir.