Dunhill's Blends: Harman Kataloğu ve Ambalaj Tarihi

Dunhill's Blends, Alfred Dunhill'in 1907'de Londra'nın Duke Street'inde açtığı tütüncü dükkânından çıkan isimli harmanların toplu adıdır. Kataloğun yıl yıl nasıl büyüyüp daraldığı Dunhill Pipo Tütünleri: 1907-1990, harmanların tek tek karakteri ve bugünkü karşılıkları ise Dunhill Tütün Harmanları maddesinin konusudur. Burada kataloğun az konuşulan yüzüne bakılır: tütünün hangi biçimlerde paketlendiğine, bir tarifin defterde nasıl yazıldığına ve harmanlama işi başka bir tesise geçtiğinde neyin değiştiğine.

Adetle satılan tütün

Kataloğun ambalaj tarafındaki ilk sıçraması, isimli harmanlardan bile eskidir. 1910'da tanıtılan "Self-Filling Tobacco Cartridges", kâğıda sarılmış silindirler hâlinde preslenmiş tütünlerdi; içici tartıp doldurmak yerine hazır silindiri doğrudan hazneye yerleştiriyordu. Bu yüzden ürün ağırlıkla değil adetle satıldı. Düzenek için 1910'da patent alındı; kapsam 1918 ve 1920'de genişletildi. Sistemin kusuru zamanla belli oldu: silindirin oturabilmesi haznenin iç çapının korunmasına, yani piponun düzenli raybalanmasına bağlıydı. Kartuşlar İkinci Dünya Savaşı yıllarına kadar katalogda kaldı; kayıtlara göre Galler Prensi Edward ile kardeşi VI. George bu biçimi tercih edenler arasındaydı.

İkinci yenilik cephe koşullarının işiydi. 1915'ten itibaren harmanlar, kurşun folyoya sarılmış çeyrek librelik preslenmiş kalıplar hâlinde de sunuldu; kalıbın dış kabı bezdendi ve tütün ufalandıkça kese olarak kullanılabiliyordu. Bu "sefer paketi", biçimi hiç değişmeden 1960'lara kadar listede kaldı. Aynı yıllarda birliklere Campaign Plug ve Campaign Mixture adlı geçici harmanlarla toplu alıma yönelik sade bir Campaign Pipe sunuldu.

Defterdeki oranlar

Duke Street'te kişiye özel kurulan her tarif numaralanıp "My Mixture" adlı deftere geçirilirdi, ama kayıtların çoğu ham yaprak listesi değildi. Bir tarif çoğunlukla var olan katalog harmanlarının birbirine oranıyla, gerektiğinde kesim ya da nem üzerine kısa bir notla yazılıyordu. Yani isimli harmanlar yalnızca birer ürün değil, tezgâhta kullanılan bir tür alfabeydi; 1912'de çıkan ilk hazır üçlü — Royal Yacht, Cuba ve Durbar — bu alfabenin ilk harfleri sayılır. Bugün İngiliz harmanı başlığı altında toplanan yelpazenin neredeyse tamamı daha o yıllarda listedeydi: şark tütünü ağırlıklı numaralı tarifler, Latakia taşıyan karışımlar, sade ve yıllandırılmış Virginia'lar, bir de puro yaprağından kurulan Cuba. Bu genişliğin bedeli işin tezgâhın dışına taşmasıydı: presleme, kavurma (toasting) ve buhar altında olgunlaştırma (stoving) donanım ve zaman ister, karışımın hem dökme hâlde hem kutuda dinlenmesi gerekir. Tabloyu bugün izlenebilir kılan, John C. Loring'in 1910-1990 arasını tarayan katalog dökümüdür.

Kataloğun kıyısındaki denemeler

Firma, kadın pipo içicilerine yönelik en az üç ayrı girişimde bulundu: 1920'lerin başında, 1930'ların sonunda ve 1950-1960 arasında. İlk ikisinden katalogda somut bir iz kalmadı. Loring'in dökümüne göre 1954 kataloğunda "My Lady's" başlığı altında biri Virginia, ikisi şark olmak üzere üç numaralı tarif listelenir; ilkinin yanında, sonradan Alfred Dunhill Ltd.'in başkanlığını üstlenecek olan Mary Dunhill'in adı geçer. Aynı kayıtlar 1938'de nikotini azaltılmış bir tarifin, My Mixture 950'nin eklendiğini de gösterir. Kıyıdaki bir başka iş dağıtım tarafındaydı: 1922'de kurulan bağlı şirket Parker aracılığıyla, 1923'ten itibaren Amerika dışında başka bir üreticinin harmanı toptan dağıtıldı; bu tütün hiçbir zaman Dunhill adıyla satılmadı.

Tarif Belfast'a geçince

Kataloğun 1960'lardan sonra daralmasının bir nedeni yaprak tarafındaydı. Şark yaprağının yöre ayrımı gözetilmeden toplu satılmaya başlanması ve Suriye'de Latakia üretiminin kısıtlanması, alt cinslere dayanan karmaşık tarifleri sürdürmeyi güçleştirdi. Durbar'ın 1960'ların sonunda listeden düşmesi, ardından Amerika'daki raflarda 1066 numaralı bir tarifle karşılanması bu daralmanın örneği sayılır. Asıl kırılma 1981'dedir: harmanlamanın büyük bölümü Belfast'taki Murray, Sons & Co. tesisine devredildi. Kuzey İrlanda'nın daha esnek harmanlama mevzuatı, az sayıda yaprak çeşidiyle çalışan seri üretim düzeni ve kısalan bekletme süreleri, kutu ilk açıldığında duyulan ağır olgunlaşma kokusunu ortadan kaldırdı; verimli üretilemeyecek kadar karmaşık bulunan bazı tarifler de elendi. Duke Street dükkânı kişiye özel harmanlamayı yirmi yıl kadar daha sürdürdü ve yalnızca o adrese özgü tarifleri Londra'da küçük hacimli çalışan bir atölye hazırladı. Yeni yüzyılla birlikte Londra'daki harmanlama tümüyle sona erdi.