Pipo Müzayedeleri ve Açık Artırma Kültürü
Pipo müzayedeleri, koleksiyonluk pipoların açık artırma yoluyla el değiştirdiği satışlardır. Bir bölümü doğrudan tütün eşyasına ayrılmıştır; çok daha büyük bir bölümüyse pipoların hatıra eşyası, edebiyat ya da dekoratif obje kataloglarına tek tük lot olarak karıştığı karma satışlardır. Çevrim içi teklif verme yaygınlaştıkça bu satışların katılımcı çevresi genişlemiş, sonuçlar da öngörülmesi güç bir dağılım göstermeye başlamıştır. Salonların ve kurumsal satışların tarihi için Pipo Müzayedeleri maddesine bakılabilir.
Ev tahmini neyi anlatır, neyi anlatmaz
Müzayede evi her lot için bir değer aralığı yayımlar; buna "ev tahmini" denir. Bu aralık satışın nasıl biteceğinin habercisi değil, evin uzmanının işe başlarken vardığı kanaattir. Pipo değerlerini bilen bilirkişi çalıştırmayan evlerde aralığın geniş bir yanılma payı taşıdığı, koleksiyoncu camiasında yerleşik bir kanaattir. Bunun pratikteki karşılığı, aynı katalogda bir lotun tahmini katbekat aşmasıyla tanınmış bir markanın nitelikli bir örneğinin hiç teklif almadan geçmesinin yan yana durabilmesidir.
Yükselen tekliflerle yürüyen açık artırmada karşılık, önceden ölçülen bir büyüklük değil salonda kurulan bir sonuçtur. Ulrike Malmendier ile Young Han Lee'nin 2011'de American Economic Review'da yayımladığı "The Bidder's Curse" başlıklı çalışma, çevrim içi açık artırmalarda kazanan teklifin aynı anda sabit bedelle sunulan özdeş ürünün üzerine çıkmasının istisna değil sık rastlanan bir durum olduğunu, üstelik bu eğilimin çok deneyimli katılımcılarda da sürdüğünü göstermiştir. Katılımcının hesabı çekiç bedeliyle de bitmez: evin kendi payı (alıcı primi) ile parçanın adrese ulaşmasıyla ilgili kalemler eklenir; prim, kimi evlerde satış bedelinin beşte birine yaklaşır.
Menşein ağırlığı
Bir pipoyu benzerlerinden ayıran en güçlü etken çoğu zaman malzemesi ya da imzası değil, kime ait olduğunun belgeyle izlenebilmesidir. Ünlü içicilerin terekeleri bu yüzden ayrı bir kalem sayılır. Bing Crosby'nin binden fazla lotluk terekesi, dönemin gazete haberlerine göre pipolarıyla birlikte 28 Mayıs 1982'de San Francisco'da Butterfield's tarafından satışa çıkarıldı. Albert Einstein'ın eşyaları iki ayrı satışta gündeme geldi: Christie's'in 12 Temmuz 2017 tarihli Londra satışına giren, Davidoff imzalı kum püskürtmeli billiard ev tahmininin katbekat üzerinde kapandı; RR Auction'ın 25 Eylül 2021'de Boston'da düzenlediği satışta ise Princeton'daki evinden çıkan dokuz sıradan briyar ile ahşap sehpası yine beklentinin belirgin biçimde üzerine çıktı. Einstein'ın 1953'te bir dostuna verdiği bir başka piposu 1979'da Smithsonian koleksiyonuna girmiştir. Hugh Hefner'in eşyalarının 30 Kasım – 1 Aralık 2018'de Julien's Auctions'ta dağıtıldığı satışta da en yoğun ilgiyi, üzerine bir kurum amblemi oyulmuş sıradan bir briyar gördü. Pipoyla anılan isimler için Ünlü Pipo İçicileri maddesine bakılabilir.
Durum raporu ve tarif hataları
Açık artırmanın asıl riski rekabet değil, bilgi eksikliğidir. Katalog fotoğrafı bir parçanın geçmişini nadiren bütünüyle gösterir; çatlaklar, ekleme yerleri ve sonradan yapılmış müdahaleler çoğu kez ancak evden ayrıca istenen durum raporunda görünür hâle gelir. Antika lüle taşı parçalarda tarif hataları da sık görülür: puro ağızlığı ile içim piposu, ya da özgün ağızlık ile sonradan takılmış olanı kataloglarda birbirine karışabilir. İhtiyatlı bir katılımcı teklif vermeden önce yazılı durum raporu ister, damgayı ve onarım geçmişini ayrıca sorar; rapor gelmiyorsa lotu geçmek koleksiyonculukta makul bir tutum sayılır.
Sanatkâr işi ve estate satışları
Ünlü terekelerinin yanında, yalnızca sanatkâr işi ve ikinci el pipolara ayrılmış satışlar da yapılır; bu ikinci grubun camiadaki adı ve tanımı için Estate Pipo Kavramı maddesine bakılabilir. Böyle kataloglarda tek tek imzalı örnekler kadar, tek elden derlenmiş bütün koleksiyonların birkaç oturuma yayılarak dağıtılması da görülür. Yükselen teklif tek yöntem değildir; katılımcıların birbirinin rakamını görmediği kapalı teklif usulü, anma ve bağış nitelikli lotlarda daha sakin bir düzen kurduğu için tercih edilir. Nitekim Lars Ivarsson'un 11 Şubat 2018'deki ölümünün ardından kızı Nanna Ivarsson, babasının tamamladığı son pipoyu üzerine doğum ve ölüm tarihlerini damgalayarak Chicagoland pipo koleksiyoncuları buluşmasına bağışlamış; pipo aynı yıl bu usulle sahibini bulmuştur.
