Clay (Kil Pipo Üreticileri)

Clay, tek bir markanın değil, kil pipo yapan atölye ve fabrikaların ortak başlığıdır. Kil pipo zanaatı üç yüzyıl boyunca Avrupa'nın birçok ülkesinde birbirinden bağımsız merkezler kurmuş, her merkez kendi kalıp repertuvarını ve damga geleneğini geliştirmiştir. Bu madde, o merkezleri ve adı kayıtlara geçmiş üreticileri bir arada ele alır.

Nitelik Ayrımı

Bir kil piponun niteliğini belirleyen şey, kullanılan hammaddeden çok hamurun nasıl hazırlandığıdır. Atölye işi üretimde ince taneli beyaz pipo kili önce uzun uzun dövülerek içindeki hava tamamen çıkarılır; her gövde kalıba girmeden önce elde fitil hâlinde yuvarlanır, duman kanalı ince bir telle delinir, pişirme de sıcaklığı takip edilerek yapılır. Geleneksel ürün sırlanmadan bırakılır.

Bu emek yoğun yöntemin karşısında, akışkan çamurun kalıba dökülmesine dayanan porselen tekniği yer alır. Ucuza çoğaltmaya elverişli olan bu yolla yapılan pipolar gözenekli kalır ve kullanıma kendi tadını karıştırır; camia bunları çoğunlukla kil pipo saymaz. İyi yapılmış bir kil piponun asıl iddiası da buradadır: hazne tütüne hiçbir şey eklemez. Buna karşılık kil gövde diğer malzemelere göre çok daha fazla ısındığı için bu pipolar zor kullanılır kabul edilir; bugün de daha çok meraklıların ve tarihî canlandırma topluluklarının elinde görülür.

Kil pipoların bir başka mirası arkeolojiktir. Yüzyıllarca tek kullanımlık eşya muamelesi görüp atıldıkları için buluntu katmanlarında bol miktarda kırık sap ve hazne parçası bulunur; sanayi arkeolojisi bu parçaları katman tarihlemede güvenilir bir ölçüt olarak kullanır.