Tanganyika Meerschaum Corporation

Tanganyika Meerschaum Corporation, lüle taşı pipoculuğunun Eskişehir dışında kurulmuş en dikkate değer sanayi girişimidir. Şirketin çıkış noktası, Kilimanjaro çevresinde yüzeye çok yakın bir lüle taşı yatağının bulunmasıdır; pipo literatürü kuruluşu 1955'e, kurucuları da Nairobi'ye dayandırır. Adındaki Tanganyika bugünkü Tanzanya'nın eski adıdır: ülke 1961'de bağımsızlığını kazanmış, 1964'te Zanzibar'la birleşerek Tanzanya adını almıştır. Buna karşın eski ad ticarette uzun süre yaşamayı sürdürmüş, İngiliz kataloglarında 1970'lerin ortasında bile anılmıştır.

Afrika Lüle Taşı ve Sinya Ocağı

Hammadde, Kilimanjaro'nun batı eteğinde uzanan Amboseli havzasından gelir. Jeoloji yazınında Sinya Katmanları adıyla anılan birim, yarı kurak bir göl havzasında çökelmiş karbonatlı kayaçlardan ve magnezyumca zengin killerden oluşur; lüle taşının mineral karşılığı olan sepiyolit de bu killerin arasında, katmanların boşluk ve damarlarında oluşur. Yataklar Tanzanya-Kenya sınırının iki yakasına da yayılır. Şirketin uzun ömürlü asıl işletmesi olan Sinya ocağı, Tanzanya'nın Arusha bölgesinde, Longido ilçesindedir.

Buradan çıkan taş Eskişehir'de çıkan taştan belirgin biçimde ayrılır: gözenekliliği düşük, sertliği yüksektir; maliyeti de Anadolu taşının altında kalmıştır. Bu özellikler onu ince figürlü oymacılığa değil, seri üretime yatkın kılmıştır. Nitekim Afrika taşı, ustalık gösterisi olan oyma parçalardan çok sade formlu, günlük kullanıma dönük pipolarda karşımıza çıkar; yüzeyler çoğunlukla siyah, kahverengi ve sarı tonlarında boyanarak bitirilir.