Kalabaş Pipo (Calabash)

Kalabaş pipo (calabash), kurutulmuş su kabağından yapılan kıvrımlı bir gövde ile bu gövdenin geniş ucuna oturan çıkarılabilir bir lüle taşı başlıktan oluşan iki parçalı bir pipodur. Tütün yalnızca başlıkta yanar; duman, başlığın altındaki geniş boşlukta genleşip soğuduğu için kalabaş, pipolar arasında en serin ve kuru kullanımlardan birini sunmasıyla tanınır. Sözcük zamanla malzemeden bağımsız bir silueti de adlandırır olmuştur; bu yüzden kalabaş hem pipo hazne malzemeleri hem de klasik pipo şekilleri arasında anılır.

Köken ve Tarih

Kabak, Afrika'nın en eski kültür bitkilerinden biridir. Avrupalı tüccarların tütünü Güney Afrika'ya getirmesiyle Khoikhoi halkı kabaktan pipo yapmaya başlamış, kabuğun yanmasını önlemek için iç yüzeyi kille sıvamıştır. Bugün bilinen biçim ise İkinci Boer Savaşı (1899-1902) döneminde doğdu: Savaşın deniz ticaretini aksattığı ve funda kökünü (briar) kıtlaştırdığı bu yıllarda kabak gövdeye lüle taşı başlık ve ağızlık eklendi. Bu birleştirme genellikle H.L. Blatter adlı bir satıcıya atfedilir. Savaş bitince İngiliz subay ve askerlerinin kalabaşları Britanya'ya taşıdığı anlatılır; 1903 dolayında İngiltere'ye ticari ihracat başladı. Lüle taşı arzının azaldığı 1906-1910 döneminde kalabaşın Amerikan pazarında lüle taşına alternatif olarak öne çıkarıldığı da aktarılır.

Kalabaşın karakteristik kıvrımı fabrikada değil tarlada verilir: Büyümekte olan kabak, kazıklarla sabitlenerek eğilmeye zorlanır; olgunlaşınca hasat edilir, içi boşaltılır, temizlenir ve kurutulur.