Baier (Alfred Baier)

Baier, Amerikalı usta Alfred Baier'in Vermont'ta tek başına yürüttüğü atölyenin ve pipolarına vurduğu imzanın adıdır. Baier'i çağdaşlarından ayıran şey biçim dağarcığıdır: bir yanda gövdesi baştan sona oyulmuş figüratif pipolar, öte yanda ahşabın içi boşaltılarak elde edilen serbest biçimli gövdeler. Ölçek fabrika değil işlik ölçeğindedir; pipolar tek tek ve sipariş üzerine yapılırdı.

Oymacılıktan pipoya

Baier'in çıkış noktası pipo yapımı değil ahşap oymacılığıydı; yıllarca amatör olarak oyma yaptı, aynı dönemde de pipo içti. Kendi aktarımına göre iki uğraşı 1981'de birleştirdi ve o yıl girdiği ulusal bir pipo oyma yarışmasından birincilikle çıktı. Yine aktarıldığına göre aynı yıl, Fransa'nın Saint-Claude kentindeki Confrérie des maîtres-pipiers zanaattaki ustalığı için ona bir ödül verdi; kentin briyar pipo tarihindeki yeri briyar devrimi maddesinde anlatılır. Her iki bilgi de ustanın kendi anlatımına dayanır ve bağımsız kayıtlarla doğrulanmış değildir.

Adının pipo çevresinde yerleşmesinde, Nashville'deki Museum of Tobacco Art and History'nin eski küratörü David Wright'ın dünya pipo ustalarını derlediği kitapta ele alınmasının payı vardır.

Elde biçimlendirme

Baier kendi kendini yetiştirmişti ve dar bir alet takımıyla çalışırdı: şerit testere, matkap tezgâhı, bıçaklar, raspa, eğe ve çeşitli kalınlıkta zımpara. Kaba hat testereyle çıkarılır, geri kalan her şey elde bitirilirdi. Torna ağırlıklı bir düzenin aksine bu yöntem, iki pipoyu birbirinin eşi yapmayı baştan olanaksız kılar.

Kütük olarak yalnızca Yunanistan kaynaklı plato briyarı kullandı; blokları işlemeye başlamadan önce kendi geliştirdiği bir yöntemle arındırıp kurumaya bırakırdı. Bitmiş yüzey alkol esaslı ince bir boyayla renklendirilir, ardından bitkisel balmumuyla hafif bir parlaklığa getirilirdi. Ağızlıklarda hem vulkanit hem lucite kullanıldı; iki malzemenin farkı ağızlık malzemeleri maddesinde ele alınır. Damgası sadedir: sapa soyadı ile yapım yılı işlenirdi, dolayısıyla parçaların tarihlendirilmesi görece kolaydır.

Figüratif damar

Baier'in en çok anılan işleri figüratiflerdir. Bir bölümü tek bir baş üzerine kuruludur; buldok, kurt ve aslan gibi hayvanların yanı sıra Abraham Lincoln, Sherlock Holmes ve bir golf oyuncusu da bu dizide yer alır. Bir bölümü ise portreyle yetinmeyip küçük bir sahne anlatır: daldan sıçrayan sincap, dal kemiren kunduz, deniz kızı. Konu dağarcığı 19. yüzyıl lüle taşı oymacılığıyla açık bir akrabalık taşır; Baier'in katkısı, o geleneğin izleklerini çok daha sert ve bağışlamaz bir malzemede sürdürmesi sayılır.

Boşaltılmış serbest biçimler

İkinci damar, freehand gövdelerde uyguladığı ajur (openwork) benzeri tekniktir. Baier ahşabı kanallar ve açıklıklarla deler, geriye hazneyle sap ucunu ya da haznenin önüyle ayağı birbirine bağlayan ince ahşap şeritler bırakırdı. Bu şeritlerin sırtında, elverdiği ölçüde kütüğün işlenmemiş dış kabuğu (plato) korunurdu; pürüzlü kabuk ile cilalanmış yüzey arasındaki karşıtlık, boşaltılmış gövdenin başlıca etkisidir. Sap bölgesi çoğu zaman oyulmuş kıvrımlarla bitirilir, ağızlık da bu hattı kesintisiz sürdürecek biçimde biçimlendirilirdi.